Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Eva Logo
7 maart 2005
Reageer

Hooggevoeligheid: als je kracht ook je zwakte is

Na publicatie van een artikel in Eva over Hoog Sensitieve Personen werd de redactie overstelpt met (soms emotionele) reacties van vrouwen die zichzelf hadden herkend: ,,Ik voelde me altijd onbegrepen, afgewezen en nu blijk ik ‘begaafd’ te zijn…!” Wat betekent de wetenschap een HSP te zijn voor het dagelijks leven van Marion en Terena?

Het artikel uit Eva zit achterin haar bijbel om af en toe de tips te bekijken. Door met lijstjes te werken komt ze tot veel meer dingen, want: ,,Anders treuzel ik lang voordat ik iets doe. Met een lijstje is het ‘afstrepen’. Gedaan? Het volgende! Ik luister nu ook meer naar de signalen van mijn lichaam. Als ik moe word of hoofdpijn krijg, weet ik: nu moet ik stoppen. Ik oefen om ‘nee’ te zeggen. Dat vind ik niet leuk, vooral niet als er een hulpvraag is, maar ik doe het wel. Ik ben erg blij met Jeffrey. Hij kan er goed mee omgaan. Hij heeft me gestimuleerd om met briefjes te werken en regelmatig is het: ‘Neem je ook je rust?’ ‘Zorg je voor jezelf?’ Het helpt ook erg dat we samen zo heerlijk ontspannend kunnen lachen!
Nadat ik de workshop van Karl Noten (aandachtspunten: voeding, beweging en rust) heb bijgewoond, ben ik meer gaan sporten. Ik heb de DVD van zijn programma en dan sta ik voor de tv te bewegen. Op mijn eigen tijd!”

Voor meer informatie over het bedrijfje van Terena, zie: www.praisedanceproject.nl

Het afstrepen van lijstjes helpt tegen treuzelen

Het eigen-baas-zijn is een grote opluchting

Terena realiseert zich dat ze zo niet kan doorgaan, want de werkdruk in het onderwijs zal niet veranderen. Ze heeft geen idee hoe het verder moet. Terena: ,,Uiteindelijk bad ik: ‘Heer, wat moet ik doen?’ En echt, ik ‘hoorde’ letterlijk een stem, die zei: ‘Downsyndroom’.
Een en ander heeft ertoe geleid dat Terena sinds februari 2004 een eigen bedrijfje heeft opgezet: ‘PraiseDanceProject’. Ze vertelt: ,,Ik had al vaker met een groepje kinderen gedanst, toen me op een kindergebedsdag werd gevraagd: ‘Kun je dit niet vaker doen?’ En ik dacht: dát is het. Ik heb anderhalve maand nagedacht, gebeld en gelobbyd en dingen op papier gezet om het bedrijf te kunnen starten. Het bestaat uit twee onderdelen: een dansgedeelte en een deel waarbij ik kinderen met syndroom van Down begeleid. Ik werk nu verspreid over vier dagen ongeveer 18 uur. Ik dans op aanvraag met kinderen in school en kerk en geef dansworkshops. Dat is vaak in het weekend. Door de week begeleid ik de kinderen met het Downsyndroom. Eén op één. Thuis of op school, met name in taal en communicatie. Dat geeft me zoveel voldoening! Ik ben niet zo’n groepsmens. Ik ben liever in contact met de enkeling of met een klein groepje. Het gaat goed. Ik vind dat echt een knipoog van God. Ik heb het zo ingedeeld dat ik in clusters werk, volgens een vast rooster: na twee á drie uur heb ik even een korte pauze. Even in de auto, even thuis, maar geen drukte om me heen. Zo kan ik het behappen, want daarna ben ik weer fit genoeg om aan het werk te gaan. Het eigen-baas-zijn is een grote opluchting.”

Als Terena in Eva het artikel leest over HSP worden eindelijk allerlei vragen beantwoord. Terena: ,,Ik herkende heel veel, mijn ouders en Jeffrey ook. Ik vond het helemaal niet leuk, ik wilde niet zo zijn. Je krijgt dan zwart op wit dat je als HSP je grenzen in acht moet nemen, dat wil je eigenlijk helemaal niet, je gaat liever door. Dat wordt ook van je gevraagd. Men is ook niet gewend dat je ‘nee’ zegt.”
Maar ze moet het - zij het met tegenzin - onder ogen zien: het is meer dan duidelijk dat ze hooggevoelig is. Er vielen eindelijk puzzelstukjes op hun plaats. Terena vertelt: ,,Ik heb snel last van heimwee. In het begin vind ik het heel gezellig, maar op een gegeven moment is het genoeg. Dan is mijn incasseringsvermogen op. Verder ben ik perfectionistisch, en ook heel gevoelig voor sfeer. Ik vond als kind iets al heel snel zielig. Ik heb geen beschermend muurtje om me heen. Alles komt meteen binnen. Als ik teveel prikkels heb gehad, kan ik alleen maar huilen. Ik ben dan te moe om te kunnen slapen of heb last van nachtmerries. Nu maak ik dan ook - als ik merk dat ik teveel indrukken krijg - even pas op de plaats.”

Terena Spijker (28), getrouwd met Jeffrey:

‘’Na het lezen van het artikel over HSP belde mijn moeder op en zei: ‘dat gaat over jou!’”

Wanneer de Eva met het artikel over hooggevoelige personen in de bus valt, zit Terena ziek thuis.
Diagnose: nog geen burn-out, maar ze heeft ernstige oververmoeidheidsverschijnselen.
Terena vertelt: ,,Ik ben opgeleid voor leerkracht in het basisonderwijs. Leuk, maar elke keer liep ik tegen de vakantie op mijn tandvlees en kreeg ik griep. Na de zomer werd ik – nog niet voldoende uitgerust - algauw weer ziek. In die tijd las ik, in een Engelse vertaling, Zefanja 3:17: ‘De HEER, je God zal in je midden zijn, Hij is de held die je bevrijdt. Hij zal vol blijdschap zijn, verheugd over jou’ (…). Die tekst heb ik zin voor zin doorleefd. Ik voelde letterlijk een arm om me heen. Het heeft me heel erg geholpen om niet mijn zelfvertrouwen kwijt te raken. Ik weet: God is altijd bij me, ook al voel ik het soms niet. Ik heb geleerd dat God me accepteert zoals ik ben.

8 algemene eigenschappen van een hooggevoelig persoon

1. Ze zijn zorgzaam en bewust
2. Ze dromen en fantaseren veel
3. Ze merken veel meer details en nuances op
4. Ze voelen stemmingen van anderen aan
5. Ze denken over veel dingen na, en bekijken alles van verschillende kanten
6. Ze zijn snel ontroerd door kunst, natuur en een mooie film
7. Ze willen in hun eigen tempo werken
8. Ze houden van stilte en rust
(Overgenomen van www.activedownline.com, een site voor Christenen en HSP)]

8 vooroordelen over een hooggevoelig persoon

1. Ze zijn hypergevoelig
2. Ze zijn overdreven verlegen
3. Ze zijn humeurig, prikkelbaar
4. Ze zijn niet vooruit te branden
5. Het zijn huilebalken
6. Het zijn flauwe spelbrekers. Ongezellige aso’s
7. Ze drukken hun snor
8. Ze zijn stuitend serieus (dus: saai)
(Uit Eva-10, 2003)

Onlangs heeft de Groningse hoogleraar Buunk ziektes als HSP afgedaan als een ‘modeverschijnsel’, een roep om aandacht en erkenning. Marion en Terena voelen zich niet aangesproken: HSP is geen ziekte, maar een aanleg, waar ze sinds hun jeugd mee te maken hebben. Of het nu ‘populair’ of ‘vaag’ is of niet.

Journaal kijk ik niet, daar kan ik absoluut niet tegen

Ik voel me net een geleegde vuilnisbak

Marion wil absoluut niet als een lijdend voorwerp door het leven gaan en daarom gaat ze nog weleens over haar grenzen. ,,Maar,” zegt ze ,,minder vaak en minder ver.” Ze is er een beetje ‘huiverig’ voor om over haar aanleg te praten. Dat heeft tot gevolg dat ze het moeilijk vindt om ‘nee’ te zeggen. Sinds kort durft ze wel eens af te bellen. Voorheen gaf ze er een draai aan als ze ergens op visite was om maar eerder naar huis te kunnen door bijvoorbeeld te zeggen: ‘Ik moet naar mijn kinderen…’ Marion: ,,Je altijd aanpassen is slecht. Dat leer je wel. Je wilt niet zwak zijn. Als ik eerder had geweten dat ik een HSP was, had ik een meer ontspannen leven kunnen leiden.”

Heel herkenbaar is voor Marion de HSP-eigenschap meer aan te voelen dan een ander. Marion: ,,En ook die ‘verbeeldingskracht’. In mijn gedachten gebeurt heel veel, meer dan in werkelijkheid. Als ik me zorgen maak, visualiseer ik dat erg. Dat kost heel veel energie.”
Om te voorkomen dat er al te heftige prikkels op haar afkomen, kijkt Marion bijvoorbeeld niet naar het journaal en leest ze geen krant. Die hadden ze niet eens, maar nu het iets beter gaat, hebben ze een abonnement op een krant genomen: ,,Maar, geen sensatiebeluste krant!”
Als ze al naar een film kijkt op tv, is dat heel selectief. Voor haar man is de koptelefoon een uitkomst. Gelukkig begrijpt hij heel goed hoe het zit. Marion: ,,Als ik er even niets bij kan hebben, weet hij dat ik niet chagrijnig ben. Je zou er ruzie door kunnen krijgen, maar hij voelt zich nooit beledigd. Als ik de hele dag druk ben geweest, kán ik soms niet meer. Ik heb dan niet gekookt als hij thuis komt. Daar maakt hij geen punt van.”

Het gaat nu aardig goed, ondanks het feit dat het gezin veel aandacht vraagt. Marion: ,,Nu weet ik dat het ergens door komt en dat geeft inzicht. Dat is gewoon heerlijk. Een psycholoog heeft eens tegen me gezegd: inzicht is 75 % van de verandering. Al in mijn kindertijd heb ik me aangeleerd me af te sluiten. Je bouwt iets om je heen om te voorkomen dat al die prikkels binnenkomen. Daar pluk ik nu ook de negatieve vruchten van omdat ik soms het gevoel heb dat het leven langs me heen gaat. Ik ben daarom naar een psycholoog geweest bij wie ik alle dingen die mij dwars zaten eruit heb kunnen gooien. Ik voel me net een geleegde vuilnisbak.”
Alleen al door de wetenschap dat ze HSP is, is Marion innerlijk veel rustiger en stabieler geworden. Voorheen liet ze de spanning oplopen tot de bom barstte: woede-uitbarstingen door teveel aan stress. Ze vertelt: ,,Dan had ik last van schuldgevoel, ik voelde me onverdraagzaam. Nu heb ik het inzicht: het ligt niet aan het kind of aan mij, maar aan de opstapeling. Ik sluit nu eerder iets even af. Bijvoorbeeld als de hond iets omgooit en er vraagt er eentje om aandacht, dan zeg ik: ‘Even wachten, jij komt zo aan de beurt’. Dat scheelt al zoveel stress. Als je al spanning hebt en er komt nog iets bij, ben je eerder geïrriteerd om niks.’

(body)

Marion van Vliet (33) is getrouwd met Marcel en moeder van Mirre (5), Lize (3) en Joep (5 mnd.): ‘Dat ‘overweldigend voelen’; herkenbaarder kon niet!”

Zelf 1.87 m., werkt Marion in een boetiek met kleding voor lange mensen en ziet ze dus meteen dat mijn broek en de mouwen van mijn jasje (want 1.84 m) aan de korte kant zijn… Marion: ,,Ik werk als oproepkracht, zodat ik ook ‘nee’ kan zeggen en dat is natuurlijk ideaal. Ik zou de druk van een vaste baan er niet bij kunnen hebben. Ik werk ook in een fijne sfeer, en dan gáát het gewoon.
Dat ‘overweldigd’ zijn door het leven, dat heb ik mijn hele leven gevoeld. Als kind en tiener al. Je móet zoveel: huiswerk, baantjes, relaties onderhouden, ondertussen proberen volwassen te worden… Ik wilde alles doen en ik wilde alles goed doen. Vermoeiend vond ik het. Ik trok me ook alles aan, zoals sterfgevallen van mensen die ik niet eens goed kende of berichten over dierenmishandeling. Alles bij elkaar was dat een aanslag op mezelf. Ik ben ook altijd ziek geweest, ik had onder meer Pfeiffer en ME. Wanneer ik mezelf geestelijk overbelast, verlies ik ook mijn lichamelijke weerstand.”

Reacties