Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
29 mei 2018 in Lifestyle

Vasten zonder bikini-dieet

Vasten in juni? Dat is vast iets voor dames die nog een kaar kilo kwijt willen voor de zomervakantie. Nou, nee dus! Met vasten houd je grote schoonmaak in geest, ziel én lichaam.

Vasten! De grootste misvatting is dat het uitsluitend voorbehouden zou zijn aan een groepje fanatiekelingen die wel van een beetje zelfkastijding houdt. Niets is minder waar! Sla de Bijbel open en je ontdekt dat het voor Joden en vroege christenen doodnormaal was om te vasten. Het was dé manier om je te verootmoedigen voor God, meer wijsheid te vragen, voorbede te doen of om te rouwen. Meest bekende voorbeelden van vasters  zijn Mozes, David, Daniël, Elia en natuurlijk Jezus zelf. Hij vastte veertig dagen in de woestijn en kon daardoor weerstand bieden aan de verleidingen van de duivel.

Meer vrijheid

De Amerikaanse schrijfster Stormie Omartian stelt in Gezond leven, gezond leven! dat vasten in onze tijd net zo belangrijk is. In een hoofdstuk over 'Bidden en vasten' schrijft ze dat we het niet moeten 'wagen' om dit deel over te slaan. Vasten is volgens haar dé manier om gezonder te gaan leven. “Het is een gewoonte die God heeft bedacht om ons dichter bij Hem te brengen, ruimte te scheppen in ons leven voor vervulling met de kracht van de Heilige Geest en onze gezondheid te verbeteren. Vasten kan ons leven zodanig veranderen dat we meer vrijheid ervaren, dichter bij God gaan leven en ons meer verbonden voelen met onze medegelovigen.”

'Zie het als een voorrecht, en niet als een straf'

Krijg je nu de kriebels en haak je af? Want help, je moet al zoveel? Stormie benadrukt dat je vasten vooral moet zien als een voorrecht en niet als een straf. “Het is iets om naar uit te zien, niet iets om tegenop te zien.” Antoinette de Bruijn (54) beaamt dat. Voor haar is vasten 'een feest'. Ze ging in 2009 voor het eerst op groepsretraite en leidt sindsdien regelmatig vastenweken. “De uitwerking is altijd enorm,” zegt ze. “Er komt een onmetelijk kracht vrij als we bidden en vasten vanuit de goede motieven en in overeenstemming met de principes uit de Bijbel. Je onthoudt je vrijwillig van iets, van voedsel of van wat anders. Je maakt je los van het natuurlijke en richt je op God. In mijn eigen leven ben ik door te vasten dichter bij God gaan leven, kon ik blokkades opruimen en heb ik een enorme groei doorgemaakt in mijn persoonlijke geloofsleven.”

Rustig opbouwen

Prachtig allemaal. Maar denk je nog steeds: help? Misschien heb je een gezin, een drukke baan? Of associeer je weinig of niets eten met streng diëten en levert dat alleen al daarom veel stress op? Bedenk dat er vele manieren zijn om te vasten. Je hoeft zeker niet gelijk cold turkey te gaan en radicaal van de ene op de andere dag alles te laten staan. Of je koffers te pakken om een week in een klooster te trekken. Er zijn duizend-en-een meer alternatieven te bedenken die je gewoon in je dagelijks leven kunt toepassen om te vasten.

Vasten betekent eigenlijk niets meer en niets minder dan jezelf leeg maken en ruimte maken voor God. Je moet het zien als een soort grote schoonmaak voor ziel, geest én lichaam en dat kun je om te beginnen ook al op kleine schaal doen door bepaalde prikkels te vermijden. Kies er bijvoorbeeld bewust voor om een dag of een paar dagen per week geen suikers te eten, de auto te laten staan, geen televisie te kijken of een tijdje niet te Twitteren. Zoek iets wat bij jou past en wat je vol kunt houden zonder dat het iets dwangmatigs krijgt.

'Buh, ik verveel me'

Want beloofd is beloofd: vasten levert je echt veel op. Je zult merken dat zelfs de kleinste veranderingen in je levensstijl grote resultaten kunnen geven. Misschien ervaar je eerst een bepaalde leegte (buh, ik verveel me!), maar dat maakt je er des te sterker van bewust wordt hoe gebonden je bent aan bepaalde verleidingen. Vasten geeft je een stukje vrijheid, rust en brengt je vaak dichter bij God, vooral als je het combineert met stille tijd en bidden.

Bereid je goed voor

Durf je het aan om te vasten met voeding, besef dan dat ook daarin vele verschillende smaken zijn en dat je niet per se een soort streng gevangenisregime hoeft te volgen. Je kunt een dag per week opzij zetten om te vasten of bijvoorbeeld een week per jaar er voor uittrekken. Je kunt watervasten, theevasten, maar ook sapvasten, rijstvasten of als je heel langzaam wilt beginnen: mildvasten . Hierbij schrap je vlees, alcohol, koffie en snelle suikers van het menu.

Waar je voor kiest: in alle gevallen is het wel van belang – zeker als je langere tijd achter elkaar gaat vasten - dat je je lichaam geleidelijk voorbereid en niet de ene dag een zak vette patat wegschrokt en de volgende dag ineens alleen braaf groentesapjes drinkt. En achteraf is het slim om je lichaam weer langzaam  laten wennen aan normaal eten door nog tot een paar dagen daarna alleen lichte maaltijden te eten, kleine porties te kiezen en goed te kauwen. Anders krijg je een soort jo-jo effect. Je hersenen moeten langzaam weer een seintje krijgen dat alles weer normaal is.

Niet experimenteren

Vasten is goed, maar ga er zeker niet mee experimenteren als je zwanger bent, borstvoeding geeft, lijdt aan een eetstoornis, diabetes hebt of een andere ziekte. En zelfs als je in redelijke conditie bent: zoek de eerste keer zeker bij strengere vormen van vasten altijd begeleiding en kijk wat het beste bij jou past. Heb je bijvoorbeeld een wiebelende suikerhuishouding drink dan op een vastendag niet alleen groentesappen, maar combineer dit met fruitsappen.

Maak je regenton leeg

Elk mens is anders en reageert anders, stelt Natuurgeneeskundige Hetty Kerssies (38). Zij begeleidt al jaren vastenweken in Drenthe en helpt cliënten thuis op individuele basis te vasten. Hoe gezond is vasten eigenlijk? Hetty: "Héél gezond. De westerse mens heeft enorm veel prikkels om zich heen, denk aan televisie, internet, de mobiele telefoon. We bewegen te weinig, hebben te veel stress en eten bewerkte voeding en suiker. Ik vergelijk het lichaam altijd met een regenton. Op een gegeven moment raken je uitgangen verstopt door alle prikkels en elke druppel die er bijkomt, geeft reactie. Vooral als je veel stress hebt moet je lichaam hard werken om te overleven. Het staat constant in de go, go, go stand. Hoofdpijn, spierpijn, nekpijn, maagpijn, eczeem. Dit soort klachten zijn vaak een symptoom dat je systeem overbelast is. Door te reinigen met vasten maak je de regenton weer leeg. Je systeem komt tot rust."

'Ik kreeg een enorme doortastendheid'

Het principe is: des te verstopter de regenton, des te heftiger de ontgiftingsverschijnselen. Soms word je van binnen met opgestroopte mouwen schoongeboend. Om je alvast voor te bereiden: je kunt huppelend door een vastenperiode gaan, maar er ook hondsberoerd van worden. Misselijk, licht in je hoofd, zweten, uit je mond stinken, koude rillingen, krampen. Trauma’s kunnen boven komen, sterke emoties en als je jaren geen griep hebt gehad, kun je ineens een koortsaanval krijgen.

Ds. Boele Ytsma (45), schrijver van Ik ben een planteneter, net als jij, ging in het voorjaar van 2013 voor het eerst een week sapvasten. Zijn ervaring: "Lichamelijk viel het mij heel erg mee. Ik had niet hele sterke lichamelijke reacties, want ik eet sowieso erg gezond en alleen plantaardig. Mijn lichaam is al heel schoon. Ik voelde me wat slapjes, maar sliep verder goed en voelde me helder. Wel gebeurde er psychisch van alles. Dingen waarmee ik worstelde werden scherper en daarom onontkoombaar. Ik moest ernaar kijken. Soms werd ik ook heel verdrietig als ik zag ik mezelf in de weg kan zitten. (…) Ik kreeg in die week een enorme doortastendheid om dingen in beweging te zetten."

Van acht mokken koffie naar alleen maar thee

Antoinette de Bruijn herinnert zich bij haar eerste vastenretraite vooral een vreselijk hoofdpijn. ‘Ik kon slikken wat ik wilde, maar het ging niet weg. ’s Nachts heb ik er voor gebeden of het goed was om nog meer Ibuprofen te nemen. Ik hoorde toen een stem zeggen: “Nee, vertrouw op mij.’’ Ik vroeg: “Heer, bent u dat?” Weer die stem: “Vertrouw op mij.” Het was een duidelijk heldere stem. Ik ben die ochtend daarop gezalfd met olie. God openbaarde aan mij dat ik gebonden zat aan alcohol. Ik ben toen minder gaan drinken. Daarnaast ben ik de inname van koffie gaan afbouwen. Van acht mokken, naar vier, van vier naar twee en nu drink ik alleen maar thee. Je gaat eigenlijk, doordat je lichaam gezuiverd wordt, vanzelf ook gezonder eten na een vasten.’

Ga je door bepaalde ontberingen, dan scheelt het wel als je weet dat het zeker ergens goed voor is. Stormie Omartian somt in haar boek op wat vasten kan opleveren. Zo herstelt het volgens haar een slechtwerkende spijsvertering, word je minder snel oud, ben je vitaler en sterker, verdwijnen vieze lichaamsgeurtjes en een slechte adem, krijg je een gave huid en heldere ogen, slaap je beter en heb je veel minder last van stress, spanning en bezorgdheid.

'Een van Gods methoden om ons te genezen'

En mooi meegenomen zegt Hetty: ‘Je valt altijd af met vasten. Dat komt omdat je darmen leegraken en je waterstofwisseling anders is doordat je meer drinkt. Zodra je weer normaal gaat eten, kom je weliswaar aan. Maar wat je opvallend vaak ziet is dat mensen hun eetpatroon blijvend veranderen na het vasten, omdat ze zien wat voor effect goede voeding op hun vitaliteit heeft. Ze skippen bijvoorbeeld alle suiker,  waardoor ze alsnog weer afvallen. Ook als je al superslank bent, kun je meestal toch wel vasten trouwens. Wie dun is, kan net zo goed een regenton zijn. Vaak zijn dat mensen met een hele snelle spijsvertering, die veel roken en heel wit zien. Als je dan gaat vasten, kom je vaak gelijk aan na de vastenperiode. Je stofwisseling normaliseert, vetten worden beter opgeslagen zijn en je hebt minder stress.‘

Vasten als grote schoonmaak voor je geest, ziel èn lichaam. Stormie Omartian waarschuwt dat het geen wondermiddel is, maar dat het zeker “één van Gods methoden is om ons te genezen.” Je hoeft er niet bang voor te zijn, zegt ze. “Je moet banger zijn voor overgewicht, hoge bloeddruk, een slechte bloedsomloop, vermoeidheid en alle andere kwalen. God heeft het vasten bedacht. Kijk maar in het Woord en leer ervan.” 

Tekst: Mariëtte Woudenberg