Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
22 July 2018 in Lijf & leven

Gewoon rustiger aan doen? Of zijn het toch hartklachten?

Extreem moe, pijn op je borst, misselijk, benauwd, pijn tussen je schouderbladen: allemaal klachten die bij vrouwen kunnen duiden op hartproblemen. Toch worden vrouwen met dit soort klachten vaak naar huis gestuurd met het advies iets rustiger aan te doen. Een groot probleem, vindt interventiecardioloog bij VUmc Yolande Appelman.

Hart- en vaatziekten zijn bij vrouwen doodsoorzaak nummer één. Het aantal sterfgevallen ligt hoger dan bij mannen. Medische onderzoeken en behandelingen zijn echter gericht op het mannenhart. Yolande: “Hartproblemen bij relatief jonge vrouwen (45-65 jaar) ontwikkelen zich meestal anders dan bij mannen.”

Andere klachten

Wat is dan precies het verschil? “Bij mannen is er een vernauwing in de grote bloedvaten, terwijl vrouwen vaker last hebben van vernauwingen in de kleinere bloedvaatjes. De klachten die hierdoor ontstaan zijn echter geen klachten waarbij een arts meteen denkt aan hartproblemen. Bovendien is er op scans niets te zien, omdat alleen de grote bloedvaten van het hart zichtbaar zijn.”

Tijdens haar opleiding leerde Yolande alleen de symptomen van de meer ‘mannelijke’ hartproblemen. “In de leerboeken staan plaatjes van mannen en ook geneesmiddelen worden voornamelijk getest op mannen. Pas sinds vijf jaar is bekend dat hartproblemen bij een deel van de vrouwen zich anders ontwikkelen. En nu we dit weten, ontbreken de meetinstrumenten om de vernauwingen in de kleinere bloedvaten, die we bij vrouwen vaak zien, te onderzoeken.”

'Het was onzedig om naakte vrouwen te onderzoeken'

Het feit dat er te weinig aandacht is voor verschillen tussen mannen en vrouwen, is niet alleen een probleem bij hart- en vaatziekten. Het is historisch zo gegroeid dat de geneeskunde gericht is op mannelijke patiënten. “De man stond centraal in de maatschappij. Bovendien was het vroeger onzedig om naakte vrouwen te onderzoeken.”

Bewustwording

Dit najaar vroeg de Hartstichting via een landelijke campagne aandacht voor het vrouwenhart. Yolande: “Door deze publiciteit hoop ik dat mensen zich realiseren dat het vrouwenhart anders is, maar ook dat vrouwen zich bewuster worden van hun lichaam. Niet iedereen hoeft morgen naar de huisarts te rennen, maar neem je klachten serieus.”

Dotteren

Een interventiecardioloog behandelt vernauwde kransslagaders met een dotterbehandeling via de slagader in de pols of de lies. Met dotteren wordt de vernauwing in de kransslagader opgerekt met een soort ballonnetje en er wordt een ‘stent’ achtergelaten, een metalen buisje dat het bloedvat openhoudt op de plaats van de vernauwing of afsluiting. Deze techniek wordt onder andere gebruikt bij acute hartinfarcten.

Grote risico na zwangerschapsvergiftiging

Vrouwen hebben een hoger risico op hartproblemen na een zwangerschapsvergiftiging of na diabetes tijdens de zwangerschap. Diabetes geeft bij vrouwen sowieso veel meer schade aan de bloedvaten dan bij mannen. Daarnaast is de overgang een periode waarin het risico op hart- en vaatziekten sterk stijgt.

Mannen hebben eerder klachten zoals een drukkende pijn midden op de borst die kan uitstralen, zweten, misselijkheid of braken. Vrouwen hebben vaker klachten zoals pijn in de bovenbuik, kaak, nek, rug en schouders, kortademigheid, extreme moeheid, een onrustig of angstig gevoel of duizeligheid.

Cijfers

Een op de vier vrouwen overlijdt aan een hart- of vaatziekte en daarmee is dit doodsoorzaak nummer één bij vrouwen. Dagelijks overlijden 58 vrouwen aan hart- en vaatziekten tegen 50 mannen. Ter vergelijking: er overlijden gemiddeld per dag 9 vrouwen aan borstkanker en 1 aan een verkeersongeval.

Wist je dat roken bij jonge vrouwen veel schadelijker is voor de bloedvaten dan bij jonge mannen?

Vrouwen zijn echt anders!

Niet alleen in de cardiologie is er te weinig aandacht voor verschillen tussen mannen en vrouwen. In diverse vakgebieden zoals bijvoorbeeld  psychologie, reumatologie en neurologie  bestaat dit probleem. Vrouwen hebben bijvoorbeeld twee keer zo vaak last van gewichtsslijtage als mannen en reageren minder goed op medicijnen die standaard worden voorgeschreven bij bepaalde vormen van reuma. En wist je dat depressies twee keer zo vaak voorkomen bij vrouwen dan bij mannen?

Meer onderzoek?

Yolande en haar onderzoeksteam starten een onderzoek naar de rol van microvaatjes bij hart- en vaatziekten bij vrouwen en bij mannen. Je kunt dit onderzoek (de MICORDIS-studie) steunen. Kijk op de website.

Tekst: Suzanne Nelemans