Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
leider leiding geven
28 July 2018 in Hoofd & hart

Iedereen een leider

Leiders: we hebben ze nodig. Mensen aan wie je je kunt optrekken en van wie je kunt leren. Toch is het de vraag of een uiterlijk sterke leider je altijd verder brengt. Stiltetrainer en schrijver Mirjam van der Vegt geeft tien handreikingen om de leider in jezelf te ontdekken, door middel van een reis naar binnen.

Tijdens een sessie paardencoaching gaat een gezin met drie dochters de bak in met de paarden. Het loopt niet helemaal lekker in het gezin. Vader is directeur, maar thuis wil het niet vlotten. Terwijl hij moeite heeft om een van de paarden vooruit te branden, loopt zijn jongste dochter natuurlijkerwijs de ruimte door; de paarden volgen haar moeiteloos. Wat maakt dit meisje tot een leider?

Verantwoordelijkheid

Leiderschap is een hot item in organisaties, maar ook in de persoonlijke sfeer. Met de huidige keuzemogelijkheden wordt er van mensen steeds meer innerlijk leiderschap gevraagd. Wanneer gewaardeerde leiders vallen, zorgt dat vaak voor gevoelens van verwarring en vertwijfeling. Waarom had ik mijn hoop nu op deze persoon gevestigd? Maar teleurstelling in leiders biedt ook mogelijkheden. Je gaat nu nadenken over wat jij echt belangrijk vindt, gaat opnieuw luisteren naar God en je verantwoordelijkheid nemen. Maar hoe doe je dat, je leiderschap op je nemen?

Aandacht

Bij leiderschap wordt vaak gedacht aan formeel leiderschap: de directeuren of teamleiders. In die gevallen is leiderschap een functie, maar het is veel meer dan dat. Leiderschap gaat over verantwoordelijkheid nemen voor wat er in jou leeft en wat je graag zou willen zijn en realiseren. Durf je jouw rol te nemen in kwesties die volgens jou aandacht verdienen?

We denken bij leiderschap vaak ook aan grootse zaken, maar een goede leider weet niet alleen zijn verantwoordelijkheid te nemen voor het grote, maar juist ook voor het kleine, het schijnbaar onbeduidende. Aan het begin van de tijd gaf God de opdracht aan mensen om de aarde te bewerken, erover te waken, zelfs te heersen in de goede zin van het woord. (Genesis 1:28 en 2:15) We zijn allemaal geroepen tot leiderschap, simpelweg omdat we keuzes moeten maken en daarmee invloed hebben op anderen en de aarde waar we op wonen.

Vallen en opstaan

Er bestaan veel verschillende leiderschapsmodellen, omdat er ook heel veel verschillende manieren van leidinggeven zijn. Recent onderzoek (Leiders leren, Jeroen Seegers, VU Amsterdam) onder topmanagers liet zien dat leiders meer leren van hun falen dan van een leiderschapscursus. De praktijk maakt je dus tot een leider. Uiterlijk leiderschap wordt je soms zomaar in de schoot geworpen, innerlijk leiderschap kost tijd. In het voorbeeld van de paardencoaching was de vader de uiterlijke leider. Hij deed enorm zijn best. Hij was nota bene directeur. Maar de jongste dochter was in deze situatie een natuurlijke innerlijke leider. Zij hield van het dier, wist waar ze heen wilde en alle paarden volgden haar.

Misschien ben jij aan de buitenkant nog geen leider, maar je kunt de principes van innerlijk leiderschap al wel ontdekken en beoefenen. Wat dat is leiderschap: een ontdekkingstocht waarin je de ene keer leidt en de andere keer volgt. Een goede leider weet namelijk ook wanneer hij moet volgen.

Optimisme

Hieronder vind je tien principes van innerlijk leiderschap; ze komen terug in vrijwel elk leiderschapsmodel. Misschien raak je ontmoedigd door het lezen van deze tien principes. Dan is het goed om te weten dat een leider met een zeker optimisme de uitdaging aangaat. Hij ziet dat hij er nog niet is, maar gaat toch van start. Leiderschap groeit namelijk door de jaren heen. De opdracht hiernaast helpt je om een start te maken met dit proces.

Natuurlijk kun je van alles lezen over leiderschap, maar de meeste meters maak je door op weg te gaan. Ga en ontvang!

 

Tien principes voor innerlijk leiderschap

1. Een leider kan luisteren

Een leider heeft onderscheidingsvermogen nodig. Dit was wat Salomo vroeg aan God toen hij het volk Israël moest leiden: ‘Schenk mij een opmerkzame geest, zodat ik onderscheid kan maken tussen goed en kwaad.’ (1 Koningen 3:9) Opmerkzaam zijn heeft alles te maken met kunnen luisteren. Je kunt luisteren naar verschillende belangen. Ook kun je luisteren naar wat er in je eigen hart leeft en wat God tot je wil zeggen.

2. Een leider kan volhouden

Iedere leider heeft te maken met beren op de weg. Een leider laat zich daar niet door uit het veld slaan; hij is bereid om voor zijn passie of missie te lijden met aandacht, toewijding en flexibiliteit. Jezus is hierin een prachtig voorbeeld.

3. Een leider is dompteur van zijn eigen verlangens

Een leider kan ook zichzelf leiden. Je hebt voldoende zelfkennis en gaat niet alleen je eigen verlangens achterna. Je bent niet bang voor je kwetsbaarheid, maar leert jezelf kennen en aanvaarden, inclusief je sterke en zwakke kanten. Erken je hulpeloosheid; ook jij hebt Jezus nodig.

4. Een leider draagt zorg voor zijn ziel

Het gevaar van een leider is dat hij te hard werkt en zijn eigen ziel uit het oog verliest. Zorg dat je blijft bidden en mediteren, anders verzwakt je geloof, kwijnt de liefde weg en verlies je het oog op Gods werk door jou.

5. Een leider blijft leergierig en laat zich omringen door wijze raadgevers

Lifelong learning is een belangrijk kloosterprincipe; de wetenschap dat er altijd iets nieuws te leren valt. Als je denkt dat je ‘rijp’ bent, begin je te rotten. Vernieuwing en verfrissing blijven nodig, zo kom je op een dieper niveau.

6. Een leider wil dienen

Een leider inspireert en schept voorwaarden voor groei en bloei. Hij staat niet boven de massa, maar ondersteunt. Een geestelijk leider zorgt ervoor dat anderen God gaan eren.

7. Een leider durft op te staan en besluiten te nemen

Een leider durft te staan voor wat hij gelooft, ook al wordt hij bespot en aangevallen door mensen. Hij durft zich uit te spreken in het besef: de ene keer roepen ze Hosanna, de andere keer: Kruisig hem. Jezus is hierin het grote voorbeeld.

8. Een leider heeft lief

Leiders die liefhebben, hebben de meeste impact. Denk aan Nelson Mandela. Wanneer je liefhebt, kun je bergen verzetten. In de Bijbel staat dat God zijn volk meetrok aan koorden van liefde. Met liefde krijg je meer gedaan dan met dwang.

 9. Een leider deelt uit

Een leider wordt geen goeroe. Hij beseft namelijk dat zijn missie groter is dan hemzelf en alleen gedragen wordt door gezamenlijkheid. Daarom is een leider heel vaak ook een onderwijzer – hij stelt vragen waardoor mensen zelf gaan leren en zich verantwoordelijk voelen van het gezamenlijke doel.

10. Een leider gaat optimistisch het grote plaatje achterna

Ooit heb ik een hoogteparcours gelopen. De vrouw voor mij nam alle hindernissen lachend, al vond ze het doodeng. Daardoor durfde ik haar te volgen. Zorg voor humor en relativeringsvermogen om je heen.

Oefen je leiderschap

Kies drie van bovenstaande eigenschappen die je wilt gaan oefenen (met vallen opstaan).

  • Schrijf op wat je onder deze eigenschap verstaat en hoe je hierin wilt groeien. Leg dit ook in gebed bij God neer.
  • Kies een afgebakende tijd waarin je hierop gaat reflecteren: 1 maand | 3 maanden | halfjaar |1 jaar.
  • Zoek een wijze raadgever in je omgeving aan wie je dit de komende tijd spiegelt.
  • Schrijf aan het eind van iedere week voor elk van de drie eigenschappen:
  • Waarin je faalde. Onderzoek de reden, word je bewust waarom.
  • Waarin je slaagde. Vier dit moment en ontdek waarom het wel lukte. Borduur door op deze ervaring en ga vanuit verlangen op weg.
     

Tekst: Mirjam van der Vegt