Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
9 oktober 2018 in Uit & thuis

Jeannette speelt beiaard: ‘Het is wel een mannenwereldje’

Je loopt op het marktplein van Amersfoort. De zon verwarmt de frisse herfstochtend. Marktkoopmannen prijzen hun waar aan, mensen lachen en praten. Op de achtergrond hoor je het vrolijke geluid van de torenklokken. Dan zou het zo maar eens kunnen zijn dat je geniet van Jeannettes muziek.

Jeannette (54) is beiaardier, of eigenlijk bijna, want ze studeert nog. Voor bij wie niet gelijk een lampje gaat branden: een beiaardier bespeelt de klokken in een klokkentoren. “Je zit daar in je eentje in een kamertje en voorziet de hele stad van muziek, dat heeft wel zijn charme.”

Met je vuisten

 “Ik was op een Open Toren Dag en stond bovenin een toren. De man die de rondleiding gaf was een bekende van mij. We stonden bij het klavier en hij zei: ‘Probeer maar een stukje’. Ik dacht alleen maar: hoe dan? Dat was het begin, daarna ben ik lessen gaan nemen.”

'Hoe groter de klokken, hoe zwaarder het speelt'

Piano’s en orgels bespeel je heel elegant met je vingers. Bij een beiaard gaat dat iets anders De klepels van de torenklokken staan in verbinding met het klavier. Dat klavier heeft geen kleine toetsjes, maar stokken. “Doorgaans speel je met je vuisten en soms speel je met je vlakke hand. Hoe groter de klokken, hoe zwaarder het speelt.”

Fan van Bach

“Ik ben heel erg fan van Barok. Bach bijvoorbeeld, dat zit zo degelijk in elkaar.” Een reden dat ze die muziek zo prachtig vindt, heeft Jeannette verder niet. “Je zal er maar weg van wezen,” zegt ze lachend. Voor marktbespelingen kiest Jeannette zelf haar muziek. “Het wordt altijd op prijs gesteld als je op de actualiteit inspeelt. Bijvoorbeeld als een bekende zanger is overleden.”

Beiaardier word je niet zomaar, daarvoor moet je eerst een opleiding van vier jaar afronden. Maar dat doe je dan ook niet voor niets. “Als je meerdere torens hebt, kun je er je brood mee verdienen, dat is niet bij veel instrumenten zo. Meestal moet je nog lesgeven om rond te komen.” Dat doet Jeannette dan ook. Piano, orgel, zang en keyboard: ze kan het allemaal. “Lesgeven vind ik ook heel leuk. Muziek is mijn passie.”

'Liever mooi gespeeld met een foutje, dan foutloos en saai'

Foutje moet kunnen

Wie een instrument wil bespelen moet oefenen, veel oefenen. Maar hoe doe je dat als je beiaard speelt? Een klokkentoren in je tuin zetten wordt een beetje lastig. “Ik oefen thuis op een oefenklavier. Een oefenklavier heeft geen klokken, maar klankstaafjes.” 

Maar hoeveel je ook oefent, een foutje kan altijd voorkomen. Piano of orgel speel je voor een beperkt publiek, maar de beiaard hoort heel de stad. Toch is Jeannette niet bang om een verkeerde noot aan te slaan. “Ik maak best weleens een fout. Maar dat is niet erg. Het gaat om de muziek. Liever mooi gespeeld met een foutje, dan foutloos en saai.”

Waar zijn de vrouwen?

Nog minder dan een kwart van alle beiaardiers in Nederland is vrouw. “Het is wel een mannenwereldje. Wat vrouwelijke invloed zou wel leuk zijn voor de sfeer.” Waarom er zo weinig vrouwen beiaard spelen, is voor Jeannette een raadsel. “Als je de goede techniek gebruikt is het fysiek niet heel zwaar. Je moet natuurlijk wel de torens opklimmen. In Amersfoort zijn dat 245 treden, dan ben ik dus ruim 10 minuten onderweg. Maar dat moet voor veel vrouwen toch geen probleem zijn.” 

Jeannette heeft al in meerdere torens gespeeld, waaronder de Peperbus in Zwolle en de Grote of St. Jacobskerk in den Haag. Leuk, maar dat was eenmalig. Voor als Jeannette straks is afgestudeerd heeft ze maar één wens: “Ik zou heel graag een eigen toren willen!” 

Meer weten over de beiaard? Neem een kijkje op deze site.