Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
24 oktober 2018 in Geloof

Oudste tekst uit de Bijbel komt uit de mond van een vrouw

Wist je dat de oudst opgeschreven tekst uit de Bijbel het lied van Debora en Barak is uit Rechters 5? Hoe bijzonder is het dat die tekst uit de mond van een vrouw komt? Roelien Smit is bijbelwetenschapper van het Nederlands Bijbelgenootschap en vertelt meer over dit bijzondere lied.

Het lied van Debora en Barak is de oudste tekst die we vinden in de Bijbel. Hoe oud is het dan?

“Dat is altijd lastig om precies te dateren, maar de meeste wetenschappers zeggen dat het lied uit ongeveer 1100 voor Christus komt. Het hele boek Rechters is rond de zesde eeuw voor Christus samengesteld. Toen zijn allerlei verschillende verhalen en teksten verzameld en bij elkaar gevoegd. Het lied is dus een stuk ouder dan sommige andere teksten uit het boek. Dat is te zien aan de woorden die gebruikt werden. Bepaalde Hebreeuwse woorden in het lied zijn heel anders dan de andere hoofdstukken uit het boek. Daaraan kunnen wetenschappers zien dat het lied veel ouder is.” 

Waar gaat het lied van Debora en Barak over?

“Debora is een rechter voor het volk van Israël. Zij zorgt ervoor, samen met Barak de legerleider, en nog een andere vrouw, dat de leider van de Kanaänieten verslagen wordt. Het verhaal en het lied kun je vinden in hoofdstuk 4 en 5 van het Bijbelboek Rechters. In hoofdstuk 4 wordt het verhaal over Debora verteld. En hoofdstuk 5, dat het lied bevat, herhaalt die gebeurtenissen nog eens, maar het legt wel eigen accenten. 

De rode draad in het boek Rechters is dat de Israëlieten doen wat ze zelf willen en niet naar God luisteren. Om de zoveel tijd staat er dan een rechter op om het volk te leiden. Een rechter was in die tijd een breder begrip dan wat het nu is. Het was een leider, ook in religieus opzicht bijvoorbeeld. Debora is een van die rechters die het volk leidt. En zij is de enige vrouw uit dit boek die rechter genoemd wordt.” 

Een sterke vrouw dus. Debora neemt de leiding op zich.

“Dat klopt. Debora vertelt Barak dat hij de Kanaänieten moet gaan verslaan. Grappig is dat Barak dat eigenlijk niet wil, tenzij zij met hem meegaat. De naam Barak betekent ‘bliksemflits’, maar zo dapper is hij dus niet. Debora moet van hem mee als hij op pad gaat. In het lied van Rechters 5 wordt dan ook gezegd dat zij echt als de leider van het volk wordt gezien.” 

(tekst gaat door onder de banner)


Hoe bijzonder is het dat de oudste tekst uit de Bijbel uit de mond van een vrouw komt?

“Wat ik zelf heel bijzonder vind, is dat vrouwen niet de grootste rol in de Bijbel spelen. Als je echter goed leest, kom je op heel veel beslissende momenten in het Oude en Nieuwe Testament wel vrouwen tegen. De vrouw speelt dus zeker een beslissende rol op verschillende momenten in de Bijbel. Vanaf de schepping is ze erbij. Het blijft wel zo dat het een wereld was waarin mannen in de verhalen de hoofdrol speelden. In die zin is het dus bijzonder dat de oudste tekst een lied van een vrouw is. Ook omdat Debora rechter en profetes genoemd wordt.” 

Je bent van het Bijbelgenootschap. Wat doen jullie precies?

“We brengen de Bijbel dichtbij. Door bijvoorbeeld vertalingen te maken of andere Bijbelgenootschappen te helpen met vertalingen. Daarnaast stimuleren we Bijbelgebruik ook door bijvoorbeeld leesplannen te maken voor debijbel.nl, of iets als de bijbeluitgave Bijbel Dichtbij die we samen met de EO hebben gemaakt. Ook maken we het tijdschrift Alef voor kinderen. Door al deze verschillende initiatieven zorgen we ervoor dat er achtergrondinformatie beschikbaar is en dat je de Bijbel op je eigen leven kan betrekken.” 

Speciale aandacht voor de Bijbel 

In de maanden oktober, november en december besteedt de EO extra aandacht aan de impact die de Bijbel heeft op de levens van mensen. Dit gebeurt door middel van tv-programma’s, evenementen, producten en artikelen. Meer weten? Kijk hier