Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
25 oktober 2018 in Liefde & relatie

Zorgtaken in de familie: ‘Dat doe jij toch wel even?’

Een mooie trend, grootouders die langer zelfstandig wonen en als oppas meedraaien in het gezinsleven van hun kinderen. Maar het kan ook voor spanning zorgen. Welke zorgtaken neem je op je?

Teleurgestelde kinderen, kleinkinderen die een bepaalde vorm van aandacht missen of grootouders die zich ‘overvraagd’ voelen door de kinderen; in zijn praktijk ziet contextueel therapeut Hans Groeneboer veel pijnlijke confrontaties tussen generaties voorbij komen. “Er zijn grootouders die ‘als kind’ onnatuurlijk veel hebben moeten geven.

Zij ontwikkelen dan een allergie tegen zorgtaken en slaan er in zekere mate voor op de vlucht.” Maar ook onuitgesproken verwachtingen kunnen een pijnlijk wig veroorzaken. De mate waarin ouders en grootouders ergens van vroeger uit ‘recht’ op denken te hebben: jullie vieren Kerst toch wel met ons (grootouders)? Of: jullie willen ons toch wel helpen om te kunnen blijven werken (ouders)? 

Organiseer je leven! 

Hans adviseert gezinnen om mogelijke disbalans tijdig onder ogen te zien: “alleen dan kun je werken aan herstel.” Durf elkaar en jezelf vragen te stellen. Desnoods in een ‘constructief conflict’: wat voor opa en oma wil je zijn? Welke verwachtingen zijn er over en weer? Welke heersende gedachten liggen ten grondslag aan bepaalde gewoonten? Wat wil je geven? Wat kun je geven? Zoek naar de sleutels om de generaties op een goede manier te verbinden. 

Hans: “Eigenlijk moeten families veel eerder nadenken over de vraag: hoe organiseren we het leven met elkaar? Regeren is immers vooruitzien. Goed contact met grootouders is belangrijk voor kinderen. Natuurlijk kunnen grootouders wanneer nodig een helpende hand bieden. Maar het is gezond om dit af te bakenen. Zorg dat er voldoende ruimte blijft om de ‘leuke’ opa en oma te kunnen zijn. Kinderen moeten op hun beurt zelf de verantwoordelijkheid nemen voor hun gezin. Kinderopvang is kostbaar, maar goed te dragen wanneer beide ouders werken. En al is de band niet met alle grootouders gelijk: gun de kinderen een goede relatie met beide opa’s en oma’s. 

Wie zorgt voor mama? 

Ook op de langere termijn is het belangrijk om als ouders en kinderen zicht te hebben op de verwachtingen die je van elkaar hebt. Op welke manier dragen de kinderen bijvoorbeeld zorg voor hun vader en moeder als deze ouder en hulpbehoevend worden? Hans Groeneboer: “Ouderen moeten tegenwoordig langer zelfstandig wonen. Tegen alle afspraken over ouderenzorg in, trekt de regering zich steeds meer terug. De zorg komt terecht op de bordjes van een generatie die nog werkt en zich daar niet op die zorgtaak heeft kunnen voorbereiden.” 

Ook in dit geval is een open gesprek met alle betrokken volgens Hans de enige manier om de situatie enigszins het hoofd te kunnen bieden. “Broers en zussen moeten met elkaar om tafel om te bekijken wat iedereen kan en wil geven. Hierin is het belangrijk dat alle partijen gunnend zijn naar elkaar. Iedere situatie mag er zijn. Maar benoem alles. En wees nuchter: een vrijgezelle zus die in de buurt van mama woont, kan vaker bijspringen dan de broer met zijn grote gezin en eigen zaak.” 

De Barmhartige Samaritaan 

Zelf verantwoordelijkheid nemen over de hulpvragen die op je af komen in families: in zijn praktijk stuurt Hans daar zoveel mogelijk op aan. “Je kunt elkaar het beste helpen als je je eigen leven voldoende organiseert. Denk daarbij eens aan de gelijkenis van de Barmhartige Samaritaan. Hij sloot zijn ogen niet voor de gewonde man. Hij verzorgde zijn wonden en bracht hem naar een herberg. Hij liet hem achter in goede handen om vervolgens zijn eigen reis te kunnen vervolgen.” 

Tekst: Martineke Poppe 

Soms loopt het allemaal niet lekker in een familie. Bijvoorbeeld als je schoonmoeder zich met alles bemoeit. Meer weten? Lees dan dit artikel.

Dit artikel komt uit Eva 2 van 2017. Wil je meer artikelen lezen? Vraag dan een gratis proefnummer aan!