Icon--npo Icon--EO Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
mantelzorg beide ouders
31 oktober 2018 in Lijf & leven

‘Mijn ouders leefden nog, maar ik was hen allebei kwijt’

Wat betekent het als dochter als beide ouders opeens hulpbehoevend worden? Samen met haar twee zussen besluit Marjan Andringa de mantelzorg voor haar ouders op zich te nemen. Dit vergt meer van haar dan ze had gedacht: “Als kind werd ik in één keer hun psycholoog, hun maatschappelijk werker, hun zorgondersteuner en meer.”

“In 2011 ging ik met een van mijn zussen en mijn moeder een week naar Israël. We zouden gaan vliegen en mijn vader kwam met mijn moeder bij ons thuis. Hij had haar tas voor haar ingepakt en ging mij uitleggen wat er allemaal in die tas zat en hoe die ingepakt was. Mijn vader had toen al door dat mijn moeder dat zelf niet meer kon. Hij droeg zo die tas, en daarmee de zorg, aan mij over. Ik wilde heel graag helpen en dacht: ik ga dat klusje met jullie klaren.

Lewy body dementie

Het ging steeds slechter met mijn moeder; ze kon zich niet meer aankleden, ze kon niet meer koken. Ze wist gewoonweg niet meer hoe het moest, na heel wat onderzoeken kwamen we erachter dat ze lewy body dementie heeft. De zorg voor mijn moeder kwam daarom heel erg op mijn vader te liggen en op een gegeven moment was hij daar doodmoe van. Later bleek er met hem ook meer aan de hand te zijn dan we dachten.

'Ik ging ermee naar bed en stond ermee op'

In 2016 was hij helemaal opgebrand. Hij kon niks meer. Toen bleek dat hij darmkanker had. Hij moest geopereerd worden. Gelukkig konden we aanspraak maken op respijtzorg, zodat mijn moeder 24/7 zorg kon krijgen in een verpleeghuis. Dit had ze ook echt nodig, zo slecht ging het.

Mijn vader werd opgenomen in het ziekenhuis in Assen. In de uren na de operatie gedroeg hij zich heel vreemd; hij kreeg een delier. Mijn moeder was vooral in de war en verdrietig in het verpleeghuis. Na de operatie ging mijn vader naar datzelfde verpleeghuis. Ondertussen regelde ik hun financiën, voerde gesprekken met allerlei instanties, regelde hun autoverzekeringen, noem maar op. Ik was spin in het web.

'Ze belden om elk dingetje'

Ik ging ermee naar bed en ik stond ermee op. De hele dag lang denk je na over of het wel goed met ze gaat. Als je dan net langs bent geweest, maak je je zorgen of je wel vaak genoeg langs gaat. Doordat we die gedachte als kinderen zelf voedden, belden onze ouders allebei continu om elk dingetje.

Omdat ik de hele tijd op en neer reed tussen Sneek, waar ik woon met mijn gezin, en Assen, hebben we de beslissing genomen om mijn ouders te verhuizen naar een aanleunwoning in Sneek. Ze konden allebei niet in het verpleegtehuis blijven. Het moeilijke was dat wíj die beslissing hadden genomen, niet zij. Wij moesten hun huis verkopen, hun persoonlijke spulletjes sorteren om te beslissen wat ze mee mochten nemen en wat niet, en alle boodschappen regelen. Hun leven stond stil, dus wij moesten dat draaiende houden.

'Ik wilde dat ze weer gelukkig waren'

Ik wilde hen weer samen zien. Ik wilde dat ze weer gelukkig waren. Ze waren al sinds hun 14e bij elkaar, ik wilde zo graag dat mijn vader weer voor mijn moeder ging zorgen. Dan zou alles weer normaal zijn, dan kregen we rust. Dat lukte echter niet. Daarom is mijn moeder met crisisopvang naar een verzorgingstehuis in Bolsward gegaan. Ik gunde mijn vader de rust en mijn moeder de juiste zorg die ze nodig had.

Ik moest me tegenover iedereen verantwoorden. Ik moest aan mezelf denken, maar dat gaf me alleen nog maar meer een machtelozer gevoel. Het kon niet anders. Als kind werd je in één keer hun psycholoog, hun maatschappelijk werker, hun zorgondersteuner; ik deed alles voor hen.

Cadeau van God

Mijn ouders leefden nog, maar voor mijn gevoel was ik hen allebei kwijt. Ik kon niet meer, was overbelast. Daardoor herkende ik mijn eigen grenzen niet meer. Ik leefde niet alleen mijn eigen leven, maar ook dat van mijn ouders.

Toen ontving ik, op een gekke manier, een cadeautje van God. Mijn man kreeg de ziekte van Pfeiffer en ik moest geopereerd worden aan m’n voet. Mijn man moest door de Pfeiffer ook thuisblijven, dus hij ging voor míj zorgen. Ik werd letterlijk en figuurlijk stilgezet. Dat was zo ontzettend fijn! Ik hoefde even niet te zorgen voor de kapper en pedicure, de boodschappen en de sociale contacten die mijn ouders hadden.

'Ik kan gewoon op visite'

Mijn moeder zit inmiddels in een woonzorgcentrum. We hebben de taken als zussen nu wat meer verdeeld. Als m’n moeder nu om een kammetje zou vragen, weet ik dat ik die overmorgen ook zou kunnen brengen. Daar ben ik wel in gegroeid.

Mijn vader is onlangs overleden, na tweeëneenhalf jaar mantelzorg. Hij was zo aan het lijden, ik gunde hem die rust. Voor mezelf is er een soort ontlading gekomen, ook ik heb nu rust. Ik móét niet meer, ik kan gewoon op visite bij mijn moeder. Ik heb nu niet meer al die taken, maar ben gewoon ‘dochter’.”

Lees ook: Jettekes moeder kreeg semantische dementie. "Mijn moeder kende mijn naam niet meer. Wist niet meer wat het woord ‘dochter’ betekende. Ik was haar kwijt, terwijl ze nog leefde.”