Eva Logo
25 maart 2019 in Lijf & leven

'Ik hoef geen super woman te zijn'

Om haar heen ziet journaliste Adrienne Simons steeds meer mensen met burn-outklachten. Stuk voor stuk enthousiaste, sterke en hardwerkende mannen en vrouwen die onverwachts ‘moegestreden’ lijken. Ligt het voor ons allemaal op de loer? En waardoor komt dit dan? Voor Eva zette Adrienne drie persoonlijke verhalen op een rijtje.

De twintiger: 'Het flexibele werkveld zie ik vooral als kansrijk'

Debora Dijkstra (25, videograaf, journalistiek vlogger)

“Gisteren was ik ziek. Ik zou spreken op een Fuck-up Night. Een Amerikaans initiatief. Het doel van zo’n avond is om over je mislukkingen te praten. Dat wordt veel te weinig gedaan, vind ik zelf. We zouden best wat van Amerikanen kunnen leren. Zij schamen zich niet voor dingen die misgingen maar dragen ze als badge of honour; het is bewijs dat je iets geleerd hebt.

Op dit moment heb ik twee banen. Ik werk bij een groot bedrijf en bij een start-up. In de start-up zijn veel dingen onzeker. Dat is soms een stressfactor. Toch geeft het werken ook rust. Als ik aan het werk ben, kan ik me focussen op één ding. Als het thuis even niet lekker gaat, is dat soms een verademing. Ik maakte dat vorig jaar mee toen ik mijn scriptie schreef. Mijn baan zorgde voor structuur.

Het flexibele werkveld zie ik vooral als kansrijk. Dat komt ook doordat ik nog weinig verantwoordelijkheden heb: een lage huur, geen gezin. Ik kan snel een groot netwerk opbouwen en veel nieuwe dingen leren. De onzekerheid weerhoudt me er wel van om een appartement te zoeken. Omdat mijn leven op werkgebied zo enorm in beweging is, staat het dus op andere punten stil.

Een paar jaar gelden stond ik even compleet stil. Mijn relatie was net uit. En de druk om te presteren tijdens mijn studie brak me op. Ik voelde me voortdurend opgejaagd omdat ons te verstaan werd gegeven dat we een studie deden waarbij de kans op een baan erg klein is. Na mijn burn-out ben ik gaan reizen in India. Ik relativeer de dingen nu meer. Over tien jaar doe ik vast iets anders dan waar ik voor ben opgeleid.

Ik geloof niet in een ultieme bestemming die God voor mij heeft bedacht. Maar ik denk altijd wel: als het bij mij gaat borrelen of bruisen zal God er vast mee te maken hebben. Ook dat geeft rust.”

De dertiger: 'Het was voor mij nooit af'

burn-out

Martine van Ommeren (33, sociaal ondernemer)

“Met mijn telefoon en laptop is mijn werk altijd bij me. Dat is soms intens: afgelopen mei waren we in Spanje toen er midden in de vakantie ineens iets spaak liep in Nederland. Dan ben ik direct alert en de hele dag aan het bellen, appen en mailen. Maar tegelijkertijd hoeft mijn bedrijf geen kantoor te hebben omdat ik overal kan werken.

In mijn vorige baan als consultant deed ik vaak meerdere onderzoeksprojecten tegelijkertijd. Om de dingen goed te kunnen doen, moest ik vaak ver over mijn eigen grenzen heen gaan: ik was altijd met werk bezig, het was voor mij nooit af. Ik leverde steeds eindproducten op die beter hadden gekund - of een resultaat dat goed genoeg was, maar dan te veel van mijzelf had gevergd - en dat tastte langzaam ook de basis van vertrouwen aan waar ik op stond. Uiteindelijk ben ik daardoor burn-out geraakt en heb ik een jaar nodig gehad om weer te bouwen.

Toen ik terugkwam van de burn-out, ging ik samen met een collega op zoek naar het thema waarop we onze eigen sociale onderneming wilden gaan richten. Voor mij was dat ook echt een zoektocht met God. Uiteindelijk heb ik mijn vaste baan opgezegd en ben ik als ondernemer begonnen in dezelfde week waarin mijn man en ik ontdekten dat ik zwanger was. Mijn vaste baan opzeggen was een bewuste stap in vertrouwen, omdat de nieuwe plannen voelden als een roeping. Ik heb in dat jaar moeten leren om in contact te blijven met mezelf: steeds te blijven polsen of het klopte wat ik deed. En tegelijkertijd heb ik in dat jaar geleerd om in afhankelijkheid van God te leven. Als alles van mijn inspanningen moet afhangen, ís dat ook een tekort.

Het carrièreadvies dat ik aan twintigers zou geven? Overschat jezelf niet en trek niet te vroeg allerlei verantwoordelijkheid naar je toe. Neem de tijd om te leren en stel je ook lerend op ten opzichte van anderen. Vroeger wilde ik alles zelf uitzoeken om te bewijzen wat ik allemaal kon. Nu moet ik alles zelf uitzoeken, en denk ik soms: gewoon eens die ervaren collega vragen hoe die het aangepakt zou hebben, dat had ik vaker moeten doen.”

De veertiger: 'Ik hoef geen super woman te zijn'

Esther de Hek (45, tekstschrijver, conceptontwikkelaar)

“Ik onderneem op teenslippers en sneakers’, zeg ik weleens: that’s me, ik heb nou eenmaal geen mantelpakjes in de kast hangen en houd niet van pumps. En het werkt blijkbaar.

Ondernemen brengt me veel vrijheid en dat past bij mij: al mijn hele leven sla ik graag de vleugels uit. Juist als zzp‘er heb je die vrijheid. Om spontaan een lokaal appelmoesmerk te beginnen bijvoorbeeld. Maximoes is gemaakt van appels die geplukt zijn in het Máximapark naast mijn huis. Ik vind het leuk om met dit soort ideeën aan de slag te gaan. Mijn advies: investeer vooral in het ontdekken wie je bent en durf dan jezelf te laten zien in je werk.

Natuurlijk kost mijn werk me ook het nodige. Ondernemer zijn en ondertussen een gezin runnen is een spannende combi. De kinderen zijn nu ouder, maar ik heb regelmatig meegemaakt dat een zieke mijn werkprogramma in de war gooide.

Ruim drie jaar geleden kwam ik vrij plotseling in een flinke vermoeidheid terecht, iets wat ik eigenlijk niet aan had zien komen. De periode ervoor waren er ingrijpende dingen gebeurd in onze families. Ondertussen draaide ons drukke leven gewoon door, inclusief mijn bedrijf. Achteraf bedacht ik me dat ik er in die tijd nauwelijks bij stilgestaan heb dat ik mij op glad ijs bevond. Ik ging er eigenlijk gewoon van uit dat deze super woman dit ook wel zou fixen.

Het was een zware dobber, maar ik heb veel geleerd van deze ervaring. De belangrijkste les is misschien wel dat ik een realistischer kijk op mijn eigen kunnen hebben gekregen: ik ben geen super woman en hoef dat ook niet te zijn. Het voelde in zekere zin als falen om werk te moeten neerleggen. Het past ook niet bij de tijdsgeest, ook niet onder christenvrouwen. Maar het laatste waar ik me door wil laten beïnvloeden is de ‘wannabe- en wannahaves-mentaliteit’ waardoor de lat voor vrouwen zo enorm hoog ligt. Check Instagram maar of lees de blogs van de zogeheten ‘girlbosses’: echt, op de lange termijn – als er bijvoorbeeld een kindje komt en er gebroken nachten zijn – is het niet haalbaar alle ballen op dezelfde  manier in de lucht te houden en kost het je de kop.

Sowieso is het leven niet maakbaar. Dat is een realiteit die je misschien liever niet wenst, maar waar je, volgens mij, vroeg of laat niet aan ontkomt.”

Journaliste Adrienne Simons zette ook een aantal feiten over burn-out op een rijtje. Is werk een onofficiële religie geworden?

Tekst: Adrienne Simons
Beeld: Iris Dorine