Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
voorbehoedsmiddelen anticonceptie
18 mei 2019 in Lijf & leven

Anticonceptie, wat moet je ermee?!

Praten over condooms, de pil of coïtus interruptus: zo makkelijk is dat niet. Hoe bepaal je dan of anticonceptie bij jou past? En zo ja, voor welk middel ga je dan? Eva zet de meest gebruikte voorbehoedsmiddelen op een rij.

Uit onderzoek van NPV Zorg voor leven blijkt dat 39% van de christenen het moeilijk vindt om een keuze te maken om wel of geen anticonceptie te gebruiken. Als middel tegen menstruatiestoornissen, acné, migraine of overgangsklachten wordt het gebruik van anticonceptie breed geaccepteerd (ruim 80%), terwijl de meeste mensen anticonceptie gebruiken om na een zwangerschap niet te snel opnieuw zwanger te raken (44%) of om nog niet zwanger te worden (33%). Om zelf een afweging te maken, is het wel handig om te weten wat er zoal bestaat op de anticonceptiemarkt. En welke ethische vraagstukken daarbij komen kijken.

Anticonceptie #1: De pil

Hoe werkt het?

De pil is volgens het onderzoek door NPV Zorg voor leven na het condoom (68%) de meest gebruikte anticonceptiemethode onder christenen (65%). Het is een hormonaal middel om een eirijping af te remmen en een eisprong te voorkomen. De pil komt in allerlei vormen en maten, kan invloed hebben op je stemming of gedrag en geeft een iets verhoogd risico op hart- en vaatziekten.

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken?

Als er toch sprake is van een bevruchting, dan zorgt de pil ervoor dat het bevruchte eitje zich niet kan innestelen; de zogenaamde abortieve werking. Er is discussie over hoe groot deze kans is.

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie?

Wanneer je de pil netjes elke dag slikt, is de betrouwbaarheid 99,5 tot 99,9%. In de praktijk wordt per jaar ongeveer 3% van de vrouwen die de pil slikt toch zwanger. Dit komt vaak door gebruikersfouten.
 

Anticonceptie #2: Het condoom, vrouwencondoom of pessarium

Hoe werkt het?

Bij deze zogenaamde ‘barrière-opwerpende methode’ vangt het condoom, een rubberen hoesje om het geslachtsdeel van de man, het zaad op. Er bestaat ook een vrouwencondoom: een doorzichtig, rubber zakje dat in je vagina het sperma opvangt. Nog een optie is het pessarium: een rubberen kapje dat zaad doodt, dat je over de baarmoederhals plaatst.

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken?

Deze anticonceptiemiddelen voorkomen een bevruchting, waardoor ze voor veel christenen passen binnen de visie die uitgaat van bescherming van het leven.

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie?

Het komt weleens voor dat een condoom tijdens seks scheurt of afgaat, waardoor je alsnog zwanger kan raken.
 

Anticonceptie #3: Het spiraaltje

Hoe werkt het?

Het hormoonspiraaltje (Mirena), een klein staafje met twee draadjes dat door de dokter wordt ingebracht, geeft geleidelijk het hormoon levonorgestrel af. Dit verhindert de eisprong en verdikt het slijm in je baarmoederhals, waardoor zaadcellen de baarmoeder niet in komen. De koperspiraal maakt zaadcellen die de baarmoeder binnendringen onvruchtbaar.

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken?

Ook hierbij geldt: is er toch een conceptie, dan kan het embryo zich niet innestelen. Dat botst voor sommige christenen met het idee dat het embryo vanaf de eerste seconde volwaardig mens is en beschermd moet worden. 

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie?

Van de 1000 vrouwen die het koperspiraal gebruiken, raken er per jaar toch 10 vrouwen zwanger. De kans om zwanger te worden met het hormoonspiraaltje is vrijwel nul.

(lees verder onder de banner)

Anticonceptie #4: De morning-afterpil

Hoe werkt het?

Als je deze hormoonpil slikt voor de eisprong, wordt de eisprong uitgesteld. Slik je de morning-afterpil tijdens of na de eisprong, dan zorgt die ervoor dat het eventuele bevruchte eitje zich niet kan innestelen in de baarmoeder. De werking is dan dus ‘abortief’.  

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken?

De morning-afterpil maakt dat eventueel nieuw leven zich niet kan innestelen in de baarmoeder. Dat botst voor sommige christenen met het idee dat nieuw leven vanaf het eerste moment beschermd moet worden. 

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie?

Als je binnen twaalf uur na onbeschermde seks de morning-afterpil slikt, is de kans op zwangerschap 0,5%. Na die twaalf uur is de kans op zwangerschap 2%.
 

Anticonceptie #5: Sterilisatie

Hoe werkt het?

De zaadleiders van de man of eileiders van de vrouw worden met een chirurgische ingreep afgesloten, zodat het sperma de eicel niet meer kan bereiken.

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken?

Deze vorm van anticonceptie is rigoureus, want het sluit de weg naar kinderen vrijwel definitief af. Na het steriliseren ben je blijvend onvruchtbaar. Daarom is het van belang om er goed over na te denken en erover te praten met je partner en arts.

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie?

Hoewel steriliseren in principe onvruchtbaarheid veroorzaakt, biedt het geen 100% garantie om nooit meer zwanger te worden. De kans op zwangerschap is wel erg klein.
 

Anticonceptie #6.: Natuurlijke methodes

Hoe werkt het? 

Er zijn veel verschillende natuurlijke methoden, elke methode heeft een eigen betrouwbaarheid, van heel onbetrouwbaar tot zeer betrouwbaar. 

Zo kun je bijvoorbeeld de dagen waarop je vruchtbaar bent bijhouden door te rekenen. Je kunt hierbij gebruik maken van de kalendermethode of van diverse apps. Wanneer je zwanger worden wilt voorkomen, wordt deze methode afgeraden. Daarnaast kun je je vruchtbaarheid berekenen op basis van temperatuur. De temperatuurmethode van Döring kan hier bijvoorbeeld goed voor worden gebruikt. Echter hebben slechts weinig vrouwen een regelmatige cyclus, waardoor deze methode niet vaak toepasbaar is. 

De vruchtbaarheid kan ook worden gemeten aan de hand van cervixslijm (slijm uit de baarmoederhals). De ovulatiemethode van Billings is wereldwijd het bekendste, maar wordt in Nederland niet actief onderwezen en kan hier alleen uit Engelstalige boeken worden geleerd. In Nederland is FertilityCare actief.

Tot slot is er de sympto-thermale metode. Deze methode combineert alle kennis uit de voorgaande methodes. In Nederland bestaat alleen de sympto-thermale methode Sensiplan. Er bestaan ook apps gebaseerd op de sympto-thermale methode. De apps zijn echter niet wetenschappelijk onderzocht. 

Welke ethische dilemma’s komen erbij kijken? 

Omdat je bij veel van deze methodes bewust kiest om de vruchtbare dagen te vermijden zodat er geen conceptie plaatsvindt, zijn er geen ethische dilemma’s om je druk over te maken. Het leven van een embryo is bij deze methodes namelijk niet in het geding.

Hoe betrouwbaar is deze anticonceptie? 

Zoals hierboven beschreven varieert de betrouwbaarheid van de natuurlijke methodes. De rekenmethode is zeer onbetrouwbaar. De temperatuurmethode van Döring daarentegen is zeer betrouwbaar. De methode van Billings uit Engeland, waarbij de vruchtbaarheid wordt gemeten aan de hand van cervixslijm, heeft een lage betrouwbaarheid. In Nederland is FertilityCare actief. Als je voor deze methode een cursus volgt, is deze zeer betrouwbaar. De sympto-thermale methode is eveneens heel betrouwbaar, mits je er een cursus voor volgt. De apps die hetzelfde beweren te meten, halen niet dezelfde betrouwbaarheid en zijn bovendien nog niet goed wetenschappelijk onderzocht.

Bronnen: npvzorg.nl, pilonline.nl, thuisarts.nl, anticonceptie.nl

Hoe lang moet je nog voorbehoedsmiddelen blijven gebruiken als je in de overgang komt? Lees hier een artikel over je ei-productie tijdens de menopauze.