Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
chronisch ziek beter mens
6 juni 2019 in Lijf & leven

Chronisch ziek: word je daar een beter mens van?

Marike de Reuver ervaart dat onze samenleving niet goed raad weet met moeite en verdriet. Ze merkt dat in reacties op haar chronisch ziek zijn.

Het lijkt erop dat we in onze samenleving niet goed weten om te gaan met moeite en verdriet. Als chronisch zieke merk ik dat aan de reacties van anderen. Ik krijg de indruk dat men het weleens als bedreigend ervaart dat ik maar ziek blijf en er geen zicht is op verbetering. Ik denk dat ik dit wel begrijp. Immers, ziekte kan iedereen, dus ook jou overkomen. Misschien leidt dit gevoel wel tot de reactie die ik vaak hoor en lees: moeilijk hoor, maar je wordt er vast een beter (of sterker) mens van.

Een beter mens?

Ik heb moeite met deze reactie. Ik hoef helemaal geen beter mens te worden en, was ik voordat ik ziek werd, dan zo’n slecht persoon? Daarbij brengt chronische ziekte zoveel moeite, verdriet en spanning met zich mee dat het aantal echtscheidingen onder hen die ermee te maken krijgen, hoog is. Veel chronisch zieken ontwikkelen ook een depressie. Dit past niet zo goed bij het beeld van ‘een beter of sterker mens worden’. Maar gelukkig lukt het veel chronisch zieken wel, om hun leven zo’n draai te geven dat dit op een verrassend andere manier betekenisvol wordt.

Ondanks of dankzij?

Onlangs hoorde ik een radiopresentator vertellen over de wervelende Boléro van Maurice Ravel. Ravel liep een hersenbeschadiging op (voor de kenners: in de linker frontotemporaalkwab). Hierdoor kon hij zijn rechterhand niet meer gebruiken en had hij steeds dezelfde gedachten. Toen componeerde hij de Boléro: een prachtig muziekstuk voor de linkerhand met een zich eindeloos herhalend thema. De radiopresentator sloot af met: ‘We danken deze prachtige compositie dus aan zijn hersenbeschadiging’.

Ondánks zijn beperkingen, componeerde Ravel een prachtig muziekstuk

Maar als je dat zegt, keer je de zaak om. Het was vast vreselijk voor de componist Ravel om te moeten leven met de beperkingen door zijn chronische ziekte. Maar ondanks zijn beperkingen, componeerde hij een prachtig muziekstuk. Gelukkig kan chronische ziekte ook goede dingen voortbrengen. Zoals een linkshandige muziekstuk, een prachtig mondverfschilderij, een doorleefd gedicht, een invoelend appje, een steunend gesprek, een goede carrièreswitch. Maar dat is dan eerder ‘ondanks’ de beperkingen, dan ‘dankzij’ zoals de reactie ‘je wordt er een beter mens van’ suggereert.

Verdrietig

Deze reactie gaat er ook impliciet vanuit dat ik mijn beperkingen toch wel redelijk opgewekt moet aanvaarden. Maar ik vind dat ik er best verdrietig over mag zijn en dat ik niet steeds krampachtig hoef te denken dat mijn ziek zijn vast tot iets goeds zal leiden en ik er een beter of sterker mens door zal worden. Tegelijk zie ik verwonderd naar het ongedacht goede wat er ook is in mijn leven. Dat zijn voor mij knipoogjes van God die Hij geeft om me te bemoedigen in het dagelijkse leven.

PS. God is erbij

Mijn vorige column over een teleurstellend gesprek bij het UWV, sloot ik af met ‘Ik weet niet precies op welke manier God aanwezig was in het gesprek. Maar ik geloof vast en zeker dát Hij erbij was’.

Enkele weken later kreeg ik tot mijn grote verbazing toch een uitkering toegekend op grond van een wonderlijke argumentatie. Ja, God was erbij.