Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
11 juli 2019 in Uit & thuis

De nieuwe vliegangst

“Ik twijfel nog of ik naar Bali of Argentinië zal vliegen.” Terwijl de gesprekspartner links van je vraagt waarom je het niet lekker allebei doet, verslikt de persoon rechts van je zich in haar vegahapje, waarna ze uitroept: “Weet je wel dat je daar 1000 bomen voor moet planten?” Durf jij anno 2019 nog wel het vliegtuig te pakken?

Vroeger vond ik vliegen spannend, omdat het me immens onnatuurlijk leek om een gevaarte van ruim 150.000 kilo, inclusief passagiers en bagage, de lucht in te krijgen. Toch liet ik me door die ‘vliegangst’ nooit tegenhouden. Ik vloog naar Australië en Nieuw-Zeeland om te studeren en – vooral ook – te reizen, pakte het vliegtuig naar Zuid-Afrika voor een adembenemende roadtrip en stapte een kist in naar Haïti – voor vrijwilligerswerk, dat dan weer wel.

Parijs, Rome, Londen, Barcelona …

Ook voor de ‘korte stukjes’ boekte ik schaamteloos de goedkoopste tickets, waarbij de boekingskosten soms nog hoger waren dan het ticket zelf. Parijs, Rome, Londen, Barcelona, Milaan, Malta, Antalya, Athene, Lissabon, Marseille, Edinburgh, Porto, Samos en Tel Aviv kreeg ik allemaal in het vizier vanachter een vliegtuigraampje. Niet gehinderd door enige kennis over CO2-uitstoot, genoot ik intens van de tripjes en wilde ik alleen maar meer en verder. Trouwens: iedereen deed het, dan zou het toch wel prima zijn?

Klimaat redden

Ik weet niet precies wat het tij in mij keerde. Misschien waren het de podcasts van De Rudi en Freddie show (De Correspondent) of ‘Het Groene Hart’ (Happinez & Growthinkers) – waarin gasten toegeven hun stinkende best te doen om het klimaat te redden door plantaardig te eten, de auto de deur uit te doen, tweedehands spullen te kopen, afval te scheiden en in duurzame, off-grid minihuisjes te wonen, maar het vliegtuig toch niet kunnen laten staan. Op de één of andere manier begon de kennis over CO2-uitstoot langzaam bij mij te landen.

Op de één of andere manier begon de kennis over CO2-uitstoot langzaam bij mij te landen.

Het Klimaateffect

Toen ik me er eenmaal in had verdiept, was ik al te laat om terug te gaan. Met een retourtje Bali verbruik je 1200 liter olie per persoon, las ik. Dat is vergelijkbaar met 4 jaar autorijden.* Om het klimaateffect van een retourtje Bali te compenseren, zou je 1000 bomen per persoon (!) moeten planten. Daarnaast bleken mijn ‘korte stukkies’ binnen Europa relatief nóg schadelijker, omdat het in de lucht brengen van zo’n kist enorm veel energie kost. Klinkt heel logisch allemaal, maar we willen en proberen zo graag iets anders geloven. 

Nog een probleem: de vraag naar weekendtrips en vakanties per vliegtuig groeit harder dan de welvaart, omdat het zo belachelijk goedkoop is. Over kerosine betalen we geen belasting en ook de vervuiling is niet doorberekend in de prijs. In 2013 vlogen Nederlanders bij elkaar zo’n 68 miljard kilometer; oftewel 88.000 retourtjes naar de maan. Als we zo doorgaan, helpt alleen de luchtvaart in de tweede helft van deze eeuw het hele klimaatakkoord al om zeep.

Nooit meer vliegen

Maar, hoor ik je denken: nooit meer vliegen, dat is een enorme downgrade van mijn bestaan. Het einde van nieuwe werelden ontdekken. Zuid-Amerika ligt nog compleet onontgonnen op me te wachten en ook van Azië heb ik nog geen kaas gegeten. Moest ik de bruiloft van mijn eigen broertje in North Carolina vorig jaar dan overslaan vanwege CO2-redenen? No way, ik had het voor geen goud willen missen.

Duurzaam reizen

Wat moet je dan wel met al deze ietwat ongemakkelijke informatie? Eén ding staat voorop: met al mijn vliegtripjes die ik zelfs nog vóór mijn dertigste maakte, heb ik niet heel veel recht van spreken. Toch probeer ik nu een stuk minder vaak en vooral minder vanzelfsprekend op vliegvakantie te gaan. Binnen Europa kun je ook heel goed de bus, trein of auto pakken. Ja, het kost misschien wat meer moeite, tijd en geld, maar je kunt veel meer genieten van de reis zelf als je het landschap aan je voorbij ziet schieten en af en toe een verassende tussenstop kan maken, dan als je er met duizend kilometer per uur overheen flitst.

Als je dan wel wil of moet vliegen: kies voor maatschappijen met een milieubeleid en modernere machines, boek liever directe vluchten (opstijgen en landen kost extra energie) en compenseer je uitstoot, bijvoorbeeld via GreenSeatofTrees for All. Blijf langer op dat tropische strand, om de uitstoot per dag te beperken (winning!) en overnacht in een groen verblijf (groenevakantiegids.nlof bookdifferent.com). 

Hét eilandgevoel

Of durf anno 2019 eens níét het vliegtuig te pakken. Ja, reizen maakt je rijker. Maar nog rijker ben je als je ontdekt dat je niet naar Bali hoeft voor hét eilandgevoel, dat Nieuw-Zeeland niet de enige plek op aarde is met mooie bergen, of dat niet alleen Argentinië interessant is voor je Instagram feed. Het eilandgevoel vind ik ook op Terschelling, ook Schotland heeft oogverblindende bergen en Parijs levert je ook jaloersmakende kiekjes op. 

En bovenal: praat elkaar op verjaardagen geen ‘nieuwe vliegangst aan’, maar gun iedereen de tijd om eigen keuzes en veranderingen te maken, terwijl jij ondertussen geniet van je vegahapje. 

Lees ook: Charlotte is klaar met fast fashion en geeft tips hoe het ook anders kan

Beeld: Unsplash
Bronnen: De verborgen impact, Babette Porcelijn; Eerste hulp bij klimaatverandering, Anabella Meijer; Dit is een goede gids, Marieke Eyskoot; Milieu Centraal*Gebaseerd op de gemiddelde automobilist die 8900 kilometer per jaar rijdt en op de berekening dat uitlaatgassen op 10 kilometer hoogte 2,7 keer schadelijker zijn dan op de grond.