Eva Logo
5 augustus 2019 in Uit & thuis

Kijk eens wat vaker naar de hemel

Vogelspotten is al lang geen geitenwollensokkenactiviteit meer. Sterker nog: wandelen en de natuur bekijken is het nieuwe bankhangen en netflixen. Wat kunnen we leren van kijken naar de vogels? Journaliste Maria van Beelen ging op pad met een heuse vogelspotter.

“Kijk eens naar de vogels, in het bos of in de stad. Ze zaaien niet, ze maaien niet, ze vinden altijd wat.” Maak je toch niet zo druk, is zo’n beetje de strekking van dit liedje van Elly en Rikkert gebaseerd op wat Jezus zegt. Zelf vind ik het leven vaak een aaneenschakeling van brandjes blussen. Vaak wens ik dat alles weer lekker gewoon en voorspelbaar wordt, zodat ik een beetje op adem kan komen. Dat er even helemaal niets is wat me uit mijn evenwicht kan brengen. Wat als ik eens letterlijk naar de vogels ga kijken? Zou dat me helpen onbezorgder te leven?

Wandelen is het nieuwe netflixen

Vogels associeer ik met Avifauna, dat vogelpark waar ik een keer werd belaagd door lori’s, kleine papegaaitjes, die op mijn gekochte honinghapje afkwamen. En bij vogelspotters ben ik geneigd te denken aan een persoon die urenlang met een verrekijker tuurt naar een nest waar elk moment een jonge zeearend zijn vleugels uit zal slaan… Maar vergis je niet, de vogelspotter heeft zich al lang ontdaan van alle muffigheid. De jaarlijkse vogeltelling bijvoorbeeld is hot. Wat betekent dat er op een bepaalde dag in het jaar heel wat mensen vanuit hun tuin of balkon het aantal vogels turft. En op Facebook en Instagram word ik dagelijks verrast met prachtige en indringende natuurfoto’s van – jonge! – hobbyfotografen en fervente wandelaars. Wandelen is het nieuwe netflixen. De natuur opsnuiven lijkt het nieuwe uitgaan. 
Tijd dus om te gaan wandelen met een vogelspotter. Hugo stelt zich beschikbaar. Hij is 24 jaar en studeert Bos- en Natuurbeheer in Wageningen. Een perfecte kandidaat voor mijn kleine experiment.

8.15 uur 

Een dagje vogelspotten.


Op onze vrije dag word ik wakker door mijn wekker en door de regen die met bakken uit de hemel klettert. Pfff… de kinderen zijn al wakker. Normaal gesproken zou ik een zachte deken pakken en met hen op de bank gaan netflixen, maar ja, de afspraak staat. Ik check (en hoop) nog even of Hugo vanwege de regen toch niet heeft afgezegd. Maar nee, we gaan. Ik grijp naar mijn paraplu, trek mijn wandellaarzen aan, en dan toch weer uit, want anders lijk ik zo’n serieus outdoortype en ik weet niet of ik daar nu al aan toe ben. Zou ik zo’n zonderling vogelvrouwtje kunnen worden?  

10.03 uur  

Ik heb de wandeling van de parkeerplek naar de ingang van het duin onderschat en kom in sneltreinvaart aangewandeld. Hugo staat te wachten, een doodgewone student met een persoonlijkheid die je het idee geeft dat je hem al langer kent. We wandelen over een schelpenpad en ik voel me al snel tot bedaren komen. Wel ben ik geneigd om tijdens het lopen naar mijn voeten te kijken, en dat is niet waar ik voor kwam. De bedoeling is dat ik mijn blik op de hemel richt.  

10.07 uur 

In de lucht gebeurt van alles wat ik niet zie, maar Hugo wel. Hij geeft mij een extra verrekijker en in een split second waan ik me een echte vogelspotter. We worden zelfs op gemoedelijke wijze begroet door lieve medewandelaars. Ik hoor er nu blijkbaar helemaal bij. Tijdens het wandelen ben ik een beetje aan het kwetteren, totdat Hugo ineens stopt en naar de lucht wijst. “Kijk, een torenvalk,” legt hij uit. En net wanneer ik mijn verrekijker in de goede richting heb gedraaid en naar een lege lucht kijk, zegt-ie: “Hij is nu daarachter, want hij was net ruzie aan het maken met de twee kraaien die dáár zitten.” Ik knik, maar werkelijk waar, zelfs mét verrekijker heb ik nog geen enkele vogel gezien.  

Ontroerend dat zo’n dier zich op loopafstand van mijn huis in de vrije natuur bevindt en zich door mij laat bekijken

10.25 uur 

“Daar staat een ree…” Weer pak ik de verrekijker. Door de twee glazen die door mijn onvaste handgreep een wiebelig ingezoomd beeld geven, zie ik ineens het prachtige dier. Bruin met een witte vlek. Verstild, tegen een achtergrond waarin hij elk moment lijkt te verdwijnen. Ontroerend dat zo’n dier zich op loopafstand van mijn huis in de vrije natuur bevindt en zich door mij laat bekijken.  

10.27 uur 

Ik las eens een boek over een stel dat in de bossen van Nieuw-Zeeland woont. De vrouw moest jagen om aan eten te komen, en ze merkte dat haar ogen gaandeweg scherper werden. Ik vraag aan Hugo of zijn zicht door het vogelspotten beter is geworden. Hugo: “Je traint je zicht en je weet vooral wáár je naar moet kijken.” Je kijkt dus naar dingen die er altijd al zijn geweest, maar die je eerder niet opvielen. Goeie les ook. Durf ik stil te staan en langer te kijken, mijn aandacht op andere zaken te richten in plaats van de dingen die standaard aandacht opeisen? Dan denk ik nu aan materiële zaken, maar ook aan bijvoorbeeld alles wat er op social media gebeurt. De discussies waarin ik verdwaal en die mijn blik van de Allerbelangrijkste afleiden. En durf ik de stilte aan? Durf ik toe te laten wat er gebeurt als de stemmen en meningen wegvallen? En als iets is ontdaan van likes en hartjes, is het dan nog steeds waardevol?  

10.45 uur 

Wat is er eigenlijk zo leuk aan specifiek naar vogels kijken? “De onvoorspelbaarheid,” vindt Hugo. “In een bepaalde omgeving weet je wel een beetje wat je kunt verwachten, maar tegelijkertijd weet je nooit wat je precies voor mooie dingen gaat zien of horen. Natuurlijk zijn er juist ook vogelsoorten die enorm veel op elkaar lijken, maar dan is het weer leuk om te kijken of het je lukt om ze uit elkaar te houden. De gaai lijkt bijvoorbeeld een beetje op een ekster; beide behoren ze tot de familie van de kraaien en maken ze vreemde verwarrende geluiden.” Hugo wandelt het liefst elke week en bij voorkeur ’s ochtends vroeg, want dan heeft-ie de natuur voor zichzelf. Het voorjaar is zijn favoriete seizoen. “Dan hoor je alle vogels door elkaar zingen.” 

11.30 uur  

“Meestal loop ik te lang.” Op de vraag hoelang antwoordt Hugo niet, weer kijkt hij met zijn verrekijker naar de lucht. “Smienten, dat zijn eenden, je hoort ze nu.” “Ik heb volgens mij nog nooit een eend hoog in de lucht zien vliegen,” denk ik opeens hardop. Vreemde gewaarwording, want ik ben al in de veertig. Wat ik wél heb gezien en nooit meer zal vergeten, is de groep zwanen die een keer voor de ogen van mij en mijn kinderen met veel kabaal opstegen. Alsof we naar een kunstvoorstelling keken. 

Voor een risicomijdend type als ik is dit een belangrijke les

11.40 uur  

Hugo vertelt dat in het najaar verschillende broedvogels naar het zuiden trekken en dat er wintergasten, zoals ganzen, eenden en zwanen, uit het noorden aankomen. “Sommige doen dat in hun eentje, andere vliegen in groepsverband.” Dat laatste gebeurt in V-formatie, waarbij de sterkste telkens vooraan vliegen. Zodra die moe worden, mogen ze achteraan meeliften op de kracht van de rest. Alsof ze een zetje krijgen. Mooi beeld vind ik. Dat je elkaar meetrekt en dat de sterke er is om de zwakkere mee te trekken. Dat op zoek gaan naar avontuur en andere plekken, vind ik ook een interessante eigenschap van vogels. Voor een risicomijdend type als ik is ook dit een belangrijke les. Ik klamp me vast aan voorspelbaarheid en vooral aan veiligheid, maar moet ik die in omstandigheden willen vinden?   

11.50 uur  

Bij zo’n echte vogelkenner als Hugo voel ik me om eerlijk te zijn een klein beetje een onwetend gansje, maar ik weet dat ook hij ergens begonnen is en al doende leert men tenslotte. “En gelukkig zijn er apps waar je de geluiden op kunt horen en de vormen kunt zien, dat maakt het een stuk makkelijker,” zegt Hugo. Onder het knisperend geluid van onze voetzolen die het schelpenpad raken, kletsen we door. Het is lekker om je ergens op te richten en dan toch gedachteloos door het duin te lopen en te genieten van de prachtige schepping. Af en toe wijst Hugo naar boven of opzij. Dat we ruim twee uur aan het wandelen zijn heb ik helemaal niet meer door. Het is net alsof ik me in een totaal andere en paradijselijke werkelijkheid begeef. En dan maakt zelfs kou of miezerregen niet zoveel uit. In deze biotoop is het net alsof we ons voor heel even hebben onttrokken aan de echte wereld. Hoewel, wat is nou eigenlijk het echte leven?  

12.10 uur  

Ik voel mijn zintuigen scherper worden. Mijn wangen zijn roodgekleurd, en het lamlendige gevoel dat ik had voordat ik wegging, is totaal verdwenen. Het uitzicht, de blik op de hemel, geeft echt een gevoel van meer ruimte. Het ontspant en laat je even weten: het leven draait niet om jou. Je maakt onderdeel uit van iets veel groters en dan weet je ook nog dat God alles in zijn hand houdt. Of het leven normaal wordt, is misschien niet de vraag die ik mezelf moet stellen. Later lees ik op mijn mobiel een mooie quote van iemand. “Het leven is hard en God is goed. Probeer die twee niet met elkaar te verwarren.” En daar kan ik alleen maar ‘amen’ op zeggen. 

Lees ook:  Wandelen vermindert je continue gedachtestroom.

Dit artikel is afkomstig uit Eva magazine nr 3 van 2019. Wil je meer van dit soort mooie artikelen lezen? Vraag dan een gratis proefnummer aan!