Eva Logo
20 september 2019 in Geloof

Mijn man heeft een dwangstoornis

Jeannette Coppoolse speelt Polly, de vrouw van John Newton, in Eva's muzikale theatervoorstelling Amazing Grace. Ze vertelt over haar eigen storm en hoe zij zich soms beperkt voelt in haar vrijheid.

Ben jij ooit beperkt geweest in jouw vrijheid?

“Ik word nu soms beperkt in mijn vrijheid. Mijn man Daniël heeft een dwangstoornis. Hij heeft bijvoorbeeld altijd onrust in zijn hoofd en lijf. Alle prikkels van buitenaf komen voor 300% bij hem binnen. Dat merk je niet als je hem ontmoet, maar thuis moet hij ontladen. Ik kan me daarin laten beperken door heel veel rekening met hem te houden en te zorgen dat alles netjes is zoals hij dat wil. Ik probeer zeker rekening te houden met hem, maar tegelijkertijd ook met mezelf. Dat gaat met vallen en opstaan. Soms ben ik heel duidelijk: ‘Ik kies nu even voor mezelf. Ik weet dat de keuken een rommel is, maar ik ruim het over 30 minuten op.’ Zo geef ik mijn grenzen aan.

'Ik probeer rekening te houden met mijn man, maar tegelijkertijd ook met mezelf'


“Een dwangstoornis is heel complex en een verzamelnaam van verschillende vormen van dwang. Bij geen een persoon is het hetzelfde. Iedereen heeft weleens de neiging om een schilderijtje recht hangen, maar dat verstoort je leven nog niet. Wanneer dat wel zo is, spreek je van een stoornis. Daniël heeft Tourette. Ik ben altijd huiverig dit syndroom te benoemen, omdat de buitenwereld daar meestal een enorm etiket opplakt. Meestal op een vernederende manier. Dat gaat me als partner van, echt aan het hart. Het maakt me verdrietig.

Ik ben huiverig dit syndroom te benoemen omdat de buitenwereld daar meestal een etiket opplakt

Er worden zo vaak stomme grappen over gemaakt alsof het om alleen een scheldziekte zou gaan. Slechts 10% van de Touretters heeft daar last van en daar hoort mijn man niet bij. En trouwens, ik zou graag willen dat de grappenmakers zich realiseren dat het gaat over mensen die hier doorgaans enorm onder gebukt gaan. Een gek voorbeeld: probeer maar eens niet te krabben als je jeuk hebt. Dat is niet te doen. Die ‘jeuk’ is er altijd bij iemand met dwang en Tourette, schreef psychiater en dwangpatiënt Menno Oosterhoff in zijn boek 'Vals alarm'. Ook vertelt hij dat dwang niet altijd gepaard gaat met angst; ook zo’n misvatting. En die onverklaarbare onrust in je hoofd en in je lijf, dat gevoel van onbehagen dat het niet goed is, omschrijft hij ook geweldig. Voor ons echt een heerlijkheid om erkenning en herkenning te vinden in dat boek. Echt een aanrader!"

Wat betekent ‘in vrijheid leven’ voor jou?

“Ik denk dat je ten volle vrijheid ervaart als je thuiskomt bij God, en ik denk dat we daar maar een ieniemienie beetje van begrijpen en ervaren. Er is zo ongelooflijk veel vrijheid bij Hem. Wij hebben bepaalde regels verzonnen, omdat we denken dat het zo hoort. Dat is voor mij religie. Ik denk dat God een relatie wil waarin Hij totale vrijheid wil geven. We weten nog zo weinig van Gods genade. Je kunt er niks voor doen en laten. God is zoveel groter dan in ons hoofd en hart past. Je kunt het met recht amazing noemen. Mind blowing, en ook ongrijpbaar. Voor mijn gevoel ben ik die genade net aan het pakken: soms heb ik het, en dan toch niet. Het is namelijk geen formule en het staat zo haaks op het leven hier.”

Wie is jouw ultieme vrijheidsheld(in)?

“Ik heb veel geleerd van anderen en leer nog steeds van mensen om mij heen. Iemand die een cruciale rol in het leven van mij en mijn man heeft, is Arie de Rover. Zoals hij in het leven staat, daar wil ik veel meer van leren. De vrijheid die hij heeft, vind ik heel tof. Hij staat steeds in contact met de Bron. Hij zal het zelf niet zo zeggen, maar ik vind dat hij genade begrijpt. Hij is een voorbeeld voor mij.”

Wat doe jij het liefst in je vrije tijd?

“Ik heb op dit moment niet veel vrije tijd, maar zingen is voor mij een uitlaatklep, dat vind ik heerlijk. Wat ik een tijdje heb gedaan, is schilderen. Ik ben geen waanzinnige kunstenaar, maar vind het wel lekker om te klodderen met verf. En ik heb in de vakantie het boek Een lied in de storm van Jody Hedlund gelezen. Daar kom ik nooit aan toe. Ik vond het echt jammer als ik het boek moest neerleggen. Ik lees niet veel in mijn vrije tijd, maar in de vakantie vond ik het super.” 

Waar zou jij meer tijd voor willen hebben?

“Ik zou meer rust willen hebben om een boek te lezen of te schrijven. Ik zou tijd willen hebben om niks te doen. Dat je denkt: wat zal ik nu doen? Groente op de markt kopen of een eind gaan fietsen. Ik wil meer rust in mijn leven. Als zzp’er ben je voor je het weet fulltime aan het werk. Ik moet dus weer op de rem trappen. Ik wil ook meer tijd om af te spreken met vriendinnen. Mijn sociale leven ligt op zijn gat en dat vind ik jammer. Het is fijn als je tijd hebt om je hoofd leeg te maken. Dat er ruimte komt voor creativiteit. 

Jij speelt Polly, ‘de vrouw achter’ de bekende voorganger John Newton. Hun liefde heeft heel wat stormen doorstaan. Hoe heb je je voorbereid op deze rol? 

“Daar zijn we nog volop mee bezig. We hebben gisteravond voor het eerst met een spelregisseur het script doorgenomen. Wat ik nog moet doen is iemand zoeken die op Polly lijkt. Hoe beweegt zo’n iemand? Wat zegt en doet zo’n persoon? Ik heb me verder voorbereid door het boek Een lied in de storm te lezen, het verhaal van Polly en John. Zodat ik er meer een gevoel bij krijg. 

Ik zou het tof vinden als ik een diepere laag aan Polly kan geven. Polly is zoals de oudste zoon in het bijbelverhaal over de verloren zoon. Polly is altijd netjes en houdt zich aan de regels. Elke avond en elke ochtend gaat ze op haar knieën om te bidden. Ze doet alles goed. Ze is religieus, maar ze heeft geen relatie met God. John is het tegenovergestelde, maar beiden mogen thuiskomen bij de Vader. 

Dat vind ik het mooie aan het verhaal. Ik vind het mooi dat zij heel subtiel ook een ommekeer meemaakt. Daarom kan zij ook de vrouw achter John zijn. Omdat ze weet hoe het is om thuis te komen.” 

Welke ‘stormen’ heb jij in jouw leven doorstaan?

“Ik zit er nu middenin, vanwege de beperking van mijn man. Die storm gaat niet weg. Af en toe gaat de wind weleens liggen, maar hij kan zo weer opzetten. Het is een zoektocht om daarmee om te gaan als gezin. God is dan echt je anker, als je in metaforen praat over stormen. Je boot wiebelt, maar dat anker zit goed. God is geen Sinterklaas aan wie je je verlanglijstje geeft: hij fixt niet alles voor ons. Maar hij wil wel dat je leeft in overvloed. Soms zit je in dat seizoen, en dan weer in dat seizoen. Misschien is het geheim wel om te leven in overvloed te midden van je storm. Je huis te bouwen op de rots. 

'Ik bid dat de storm soms meer mag gaan liggen'

Mijn man vindt het gezinsleven zwaar. Hij heeft veel onrust in zich en wordt daar doodmoe van. Ik bid dat die storm soms meer mag gaan liggen. Ik zou wel willen weten hoe ik die zoektocht beter kan omarmen. Of misschien is er wel meer hulp van buitenaf nodig.”

Wat heb je geleerd van Polly?

“Wat ik een eyeopener vond, is dat zij de ‘oudste zoon’ is. Nu begrijp ik waarom ze doet wat ze doet. Dat ze misschien diep van binnen het verlangen heeft om de jongste zoon te zijn. Om uit band te springen. Maar dat durft ze niet. Misschien dat ze het een klein beetje doet door haar contact met John. Er is namelijk veel spanning en vuurwerk tussen die twee. Ze trekt zich op aan John, en John aan haar. Uiteindelijk gaat ze van religie naar relatie en ontwikkelt ze een rotsvast geloof.  En wat ik van haar geleerd heb? Haar discipline. Elke ochtend en avond op haar knieën. Ook al was het vanuit de verkeerde motivatie, die discipline zou ik wel willen hebben. Maar dan wel om God te zoeken vanuit relatie.” 

Jeannette in het kort:

“Ik ben zelfstandig ondernemer. Ik doe veel verschillende dingen. De hoofdmoot van mijn inkomen verdien ik met schrijven. Naast schrijven, zing ik graag. Verder doe ik af en toe een presentatieklus op een conferentie. Acteren en zingen samen, vind ik ook erg leuk. Verder ben ik getrouwd met Daniël en we hebben twee kinderen. Een dochter van 14 jaar en een zoon van 12 jaar.''

Bekijk met welke bevlogen acteurs Jeannette samenspeelt in Eva's Muzikale Theatervoorstelling Amazing Grace. Of reserveer hier jouw kaartje.