Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
Nieuws
25 oktober 2019 in Hoofd & hart

Een week zonder nieuws: ‘Ik ben een nieuwszombie’

Nieuwsgierige redactiestagiaire Celine bijt zich dagelijks vast in allerlei nieuwsberichten. De inhoud van het nieuws is echter zelden positief. Wat als je een week lang geen kranten, journaal of social media volgt? Ze besloot het te proberen.

Wie mij een beetje kent, weet dat ik altijd op de hoogte ben van wat er gebeurt. De hele dag door check ik mijn Twitter-feed en het acht-uur journaal bevat voor mij geen verrassingen meer. Ik ben een nieuwszombie: verslaafd aan de actualiteit en stroom van berichten. Zelfs terwijl ik dit artikel schrijf, ligt er alweer een nieuwsartikel naast mij open op mijn telefoon. De relevantie maakt niet uit. Eerst een bericht over de Brexit (hoe kan het ook anders), en dan een berichtje over 45 katten die een nieuw huis zoeken. Ik ben een nieuwszombie, dat is wel duidelijk.

Dit kan zo niet langer

De laatste tijd zie ik de vraag steeds vaker voorbijkomen: ‘wat doet nieuws nu met je?’ In de kerk ging het erover. In de podcast die ik wekelijks luister. En allemaal hadden ze het over die stroom van prikkels. Het zijn er te veel. Het is te negatief. En je wordt er nog door aangetrokken ook.

‘Ik klik vrijwel altijd op een heftige kop’

Is het echt zo erg? Soms blijft er weleens iets hangen natuurlijk. En ik klik vrijwel altijd op een heftige kop. Pittige verhalen over onhoudbare situaties ver weg. Documentaires over de situatie in Syrië. ’s Avonds in bed denk ik daar vaak nog over na. Maar wat kan ik doen? Een paar euro’s overmaken om mijn rotgevoel weg te moffelen? Net alsof dat alle problemen oplost. En mijn gepieker evenmin. Maar waarom, wáárom, lig ik hier dan ’s avonds in mijn bed te piekeren over een land ver weg? Dit kan zo niet langer, besluit ik.

Geen nieuws

Hier gaan we iets aan doen. Klaar met dit gepieker. Weg NOS-nieuws, toedeloe Twitter, adieu AD. Ik ga een hele week geen nieuws volgen. Gelukkig is het nieuws niet alleen maar negatief. Desondanks wil ik helemaal niets volgen deze week. Of Chateau Meiland de Gouden Televizier-Ring wint tijdens het Gala zoeken we - hoe jammer ik dat ook vind - volgende week wel uit. Geen nieuws = geen nieuws. Ik moet duidelijk zijn tegen mezelf, anders heeft dit project geen zin.

Overprikkeld

Maar waarom word ik eigenlijk zo overprikkeld? En hebben meer mensen hier last van? Na een klein Google-onderzoekje blijk ik zeker niet de enige te zijn. ‘Nieuws-moe’ is een heus fenomeen. Hoogleraar journalistiek Irene Costera Meijer van de Vrije Universiteit Amsterdam heeft de indruk dat het aantal ‘nieuwsmijders’ toeneemt, vertelt ze in een interview met Volkskrant. In het artikel delen drie ‘nieuwsmijders’ hun verhaal. Bijvoorbeeld Winny Bos: “Het nieuws valt mij zwaar, al die negativiteit en prikkels. Ik weet niet wat ik met al die informatie aan moet en had geen zin meer mijn energie te verspillen aan al die meningen. Zelfs de lokale krant, die ik gratis in mijn brievenbus krijg, lees ik niet meer.”

‘Het nieuws valt mij zwaar’

Het lijkt een feest van herkenning. “In tijden van grote onrust en onzekerheid vertonen burgers vlucht- of vechtgedrag. Dit is ook terug te zien in hun nieuwsconsumptie,” vult mediapsycholoog Monique Timmers aan in hetzelfde stuk. “Een deel hongert juist naar méér kennis omdat het inzicht en overzicht geeft. Maar om alle gebeurtenissen in het nieuws aan te kunnen, is een zekere gezonde afstomping nodig. Velen zijn daartoe in staat. Degenen met een groot inlevingsvermogen kunnen moeilijker afstand nemen en kiezen er soms uit zelfbescherming voor minder nieuws te volgen.”

Ik wil alles volgen, maar eigenlijk kan ik dat helemaal niet. Het lukt mij niet om afstand nemen, maar daarom wil ik er ook weer alles erover horen. Ik ben in een vicieuze cirkel beland, en die cirkel heeft van mij een nieuwszombie gemaakt.

Ik kan er niet omheen

Mijn experiment gaat aardig goed. Mijn ‘ochtendnieuws-leesroutine’ begint te slijten en ook mijn Twitter-feed mis ik al niet meer zo. Maar nieuws is overal. Dat blijkt wel als ik er zelfs in mijn busritje naar huis niet omheen kan. Op de radio gaat het over een auto-ongeluk. Snel zet ik mijn koptelefoon op om mij af te sluiten van dit nieuwsbericht.

‘Moet ik dan maar gewoon wat harder worden?’

Met positief, constructief nieuws blijkt echter niet zo heel veel mis, leer ik uit mijn onderzoekje. De wetenschappelijke website Stuk Rood Vlees deed onderzoek naar positieve en negatieve nieuwsconsumptie. En wat bleek: consumptie van nieuwsprogramma’s waarin veel negativiteit en conflict naar voren komt, zorgt ervoor dat mensen zich minder goed gaan voelen. Mensen die ‘zacht nieuws’ keken, voelden zich na verloop van tijd juist beter.

Maar om nou als journalist alleen maar Hart van Nederland te kijken, voelt ook een beetje pathetisch. Moet ik dan gewoon maar wat harder worden?

Ontheemd

Hoewel ik het best lekker vind om even geen nieuws te volgen, voel mij een beetje ontheemd. En schuldig. Ik voel me schuldig dat ik mij geen zorgen meer maak over de panda’s in Azië, de toestand in Syrië en de boeren in hun trekkers op het Malieveld. Misschien is nieuwszombie-zijn niet oké, maar nu voel ik me een egoïstische, verwende meid die niks kan hebben. De kunst blijkt om een middenweg te vinden tussen de nieuwszombie en de alleen-goed-nieuws-prinses. Ik besluit dat ik volgende week niet meer opsta en naar bed ga met nieuws, maar dat ik gewoon af en toe even wat lees. Het acht-uur journaal weer verrassingen laat bevatten.

Terugblik

Ik mag weer nieuws lezen. Het voelde als een lange week waarin ik elke dag het risico liep om iets belangrijks te missen. Alsof ik een beetje buiten de maatschappij stond. Maar het is dubbel. Aan het einde van de dag heb ik Twitter nog steeds niet geopend. In de trein las ik ook alleen maar de NOS omdat ik me herinnerde dat ik dat weer kon.

Tijdens die treinrit las ik een artikel over Syrië en een belangrijk offensief van Assad, maar ik begreep er helemaal niks van. Ik had geen idee wat de schrijver bedoelde en wie waarom belangrijk was. Ik besef: als je niet intensief op de hoogte bent van het nieuws, is het behoorlijk ingewikkeld om te begrijpen wat er aan de hand is. Je krijgt geen recap van wat je gemist hebt. Ik besluit echter dat het oké is dat ik niet alles snap op deze wereld. En denk daarna nog eens terug aan die 45 katten die een nieuw huis zoeken. Want ik mag dan wel wat afstand nemen van het nieuws, zulke schattige katjes kan ik niet weerstaan.

 

Lees verder: Getest: een week zonder toegevoegde suikers