Eva Logo
22 februari 2022 in Lijf & leven

Vermoed je huiselijk geweld? Zo kun jij een slachtoffer helpen

Iedereen kent het reclamezinnetje ‘het houdt niet op, niet vanzelf’, maar in de praktijk blijkt ingrijpen bij huiselijk geweld nog best lastig. Het is een gevoelig onderwerp en ook als je graag wil helpen, blijkt dat best moeilijk. Want hoe kan je eigenlijk helpen? En hoe signaleer je huiselijk geweld? Als buitenstaander kan je je soms machteloos voelen, maar gelukkig kun je altijd iets doen. Debbie Maas, bestuurder van Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond en lid van het Landelijk Netwerk Veilig Thuis, legt uit wat je kunt doen.

Huiselijk geweld komt niet alleen voor in de vorm van kindermishandeling, maar ook partnergeweld of ouderenmishandeling komt veel voor. Bij Veilig Thuis kun je terecht voor advies en hulp over alle vormen van huiselijk geweld. Debbie: “Het voornaamste dat wij doen is advies geven of een melding aannemen over de verschillende soorten situaties van huiselijk geweld. Mocht er een vervolgstap nodig of gewenst zijn, dan helpen wij ook.”

‘Niet elke vorm van mishandeling is moedwillig’

Niet alleen fysiek letsel is een signaal van mishandeling. Debbie legt uit waar je huiselijk geweld aan kunt herkennen: “Meestal denken we bij mishandeling aan iemand met veel blauwe plekken, maar als die er al zijn, zijn deze vaak niet makkelijk zichtbaar. Het is belangrijk dat je oog hebt voor angst of zorgelijk gedrag. Zoals een partner die altijd tien keer belt als jij met die vriendin op stap bent. Soms is een slachtoffer ook geneigd om gedrag goed te praten. Dat maakt huiselijk geweld moeilijk te doorbreken en daarom is het belangrijk dat er veel meer aandacht voor komt.”

Signalen van huiselijk geweld

“Bij ouderen zien we vooral signalen van verwaarlozing. De oudere is dan vermagerd of onverzorgd. Het is goed om je dan af te vragen wat zich afspeelt. Niet elke vorm van mishandeling is moedwillig. Misschien zit er wel een overbelaste mantelzorger achter die het niet meer aankan. Soms is het onmacht en loopt de situatie ineens uit de hand.”

‘De drempel om iets te zeggen bij het vermoeden van huiselijk geweld voelt vaak groot’

Waar volwassenen mishandeling nog weleens proberen te verbergen, kunnen kinderen ook juist heel open zijn over hoe het thuis gaat. “Kinderen vertellen dan over een ruzie of over een pijnlijke plek. Maar soms gaan ze ander gedrag vertonen, worden ze angstig of plassen ze in bed. Een kind kan juist ook heel gesloten zijn. School zien ze als een veilige plek en daar willen ze dan niet praten over thuis. Dan is het juist heel moeilijk om het zichtbaar te krijgen.”

Wat als je huiselijk geweld herkent?

“Als je huiselijk geweld herkent, is de volgende stap altijd maatwerk. Bij een acute onveilige situatie is het belangrijk om zo snel mogelijk aan de bel te trekken. Maar op andere momenten – wanneer er niet direct gevaar is – is het ook voldoende om kenbaar te maken dat je er voor iemand bent. Als je merkt dat er veel stress is en ze binnen een gezin niet meer op een normale manier met elkaar omgaan, voelt de drempel om iets te zeggen vaak groot. Maar je kan dan ook gewoon vragen hoe het met diegene is en laten weten dat je er bent.”

‘Stiekem doen kan een relatie beschadigen’

“Als je het spannend of moeilijk vindt om iets te doen, kun je er ook eerst met iemand anders over praten. Stap één is altijd het erover hebben. Veel mensen zijn bang dat een melding hun vertrouwensrelatie met het slachtoffer kan beschadigen. Stiekem doen kan een relatie inderdaad beschadigen, daarom is het belangrijk dat je open bent. Maar als je voorziet dat er gevaar kan ontstaan voor jouzelf, kan je wel een anonieme melding doen.”

Uithuisplaatsing bij een melding van huiselijk geweld

Een andere drempel om een melding te maken van huiselijk geweld, heeft te maken met de angst dat een kind uit huis zou kunnen worden geplaatst na een melding. Maar dat gebeurt niet zomaar, stelt Debbie gerust: “Wij zien dit ook niet als een gewenste oplossing, tenzij het echt niet anders kan. Veilig Thuis plaatst zelf ook geen kinderen uit huis. Als we vinden dat kinderen beter tijdelijk even niet thuis kunnen wonen, bespreken we dat met de ouders. Alleen in een uiterst geval zullen wij de Kinderbescherming inschakelen en hen vragen om onderzoek te doen. Vervolgens wordt het onderzoek beoordeeld door een onafhankelijk kinderrechter voordat er sprake kan zijn van een gedwongen uithuisplaatsing. Je kunt ons dus gerust bellen.”

‘Kinderen worden vaak later opnieuw slachtoffer of pleger’

Het is erg belangrijk om actie te ondernemen als je huiselijk geweld vermoedt, vindt Debbie: “We weten dat er veel mensen zijn omgekomen door huiselijk geweld. Het kan ‘klein’ beginnen met alleen schelden, maar uiteindelijk kan iemand zelfs om het leven worden gebracht. Kinderen worden vaak later opnieuw slachtoffer of juist pleger als kindermishandeling niet wordt opgelost. Zo wordt geweld doorgegeven aan de volgende generatie en dat mag niet gebeuren. Het is belangrijk dat huiselijk geweld definitief stopt.”

Bellen met Veilig Thuis kan 24/7 – gratis – via 0800 2000. Wil je advies en chat je liever met een medewerker? Dan kan op werkdagen van 9 tot 5 via www.veiligthuis.nl.

Lees ook: Amy en haar kinderen werden mishandeld door haar man