Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo

Zr. Stéphanie Barban - Chemin Neuf

Minella ontmoet Stéphanie Barban (42 jaar), zuster binnen de Chemin Neuf-gemeenschap in Oosterhout.

‘Op dit moment ben ik met U’

Het is behaaglijk warm in de kleine kapel. Ik schuif achteraan in een van de houten banken om het dagelijkse ochtendgebed mee te maken. Vooraan staan de zusters en broeders van de Chemin Neuf-gemeenschap in hun witte habijten. Er wordt gezongen, er is een schriftlezing en ruimte voor gebed.

Eén gebed valt me op: die voor de eenheid van christenen. Zuster Stéphanie legt me later uit dat Chemin Neuf een katholieke gemeenschap is met een oecumenische roeping. Chemin Neuf is ontstaan in Frankrijk vanuit een gebedsgroep. Het gemeenschapsleven werd een belangrijk onderdeel: broeders en zusters die kozen voor een toegewijd leven maken er onderdeel van uit, maar ook echtparen en gezinnen. Chemin Neuf ontving prachtige plekken van waaruit zij hun roeping kunnen vormgeven. Zoals het eeuwenoude benedictijnse klooster in Oosterhout, waar ik vandaag ben. Een deel van de gemeenschap leeft hier samen, maar de deuren staan gastvrij open voor christelijke samenkomsten en voor wie wil groeien in geestelijk leven. De gemeenschap zelf biedt bijvoorbeeld diverse (stilte)retraite weken en -weekenden aan. “Een aanrader!,” zegt zuster Stéphanie tijdens ons gesprek.

Zelf kwam de Française hier twee jaar geleden uit Parijs. Sinds negen jaar maakt ze deel uit van Chemin Neuf. Al is het geen vereiste, toch koos zuster Stéphanie voor een celibatair en ‘toegewijd’ leven. Hiervoor legde zij de beloften van gehoorzaamheid, armoedigheid en kuisheid af. “Gehoorzaamheid aan de wil van Christus om te leven in vertrouwen en in vrijheid met Hem. Armoede omdat we delen en willen leven van wat we ontvangen. En kuisheid zodat Christus altijd in het midden van iedere relatie staat; we blijven als broeders en zusters dus single voor de Heer.”

Onze Vader

“Soms houden we een Ignatiaans gebed. Hierbij bid je bij een bijbeltekst en probeert daarin Gods stem te verstaan. Als een woord er voor je uitspringt, bid je daarop door. Dit gebeurde bij mij eens bij het woordje ‘onze’. Een uur lang heb ik bij dit woord stil gestaan. Ik besefte dat het gaat over eenheid. We zijn állemaal geschapen door Hem; allemaal broeders en zusters. Niet alleen de christenen, maar ook andersdenkenden. Zelf besefte ik voor het eerst ten diepste dat er een God was dankzij moslimvrienden. Iets maakte hen anders; ze deelden liefde uit en waren gastvrij. Ik proefde, denk ik, de sfeer van God. Ik was lange tijd zoekende. Wist niet goed wie ik was en wat de zin van het leven was. Ik zocht het in yoga, in het boeddhisme, heb zelfs eens de ramadan gedaan. Op mijn dertigste kwam ik terug uit Burkina Faso, ik was daar jaren ontwikkelingswerker geweest. Ik was moe en had geen idee wat ik moest gaan doen. Toen besloot ik: ik heb tijd, ik heb wat geld, ik ga naar Santiago de Compostella wandelen. Ik wist dat het een weg van God was, maar had geen idee wat ik kon verwachten. Mijn deur stond op een kiertje. En Hij kwam erdoor. Ik genoot van de natuur en ik begon te bidden, heel eenvoudig. Nu weet ik dat de Heilige Geest mee bad, want op een bepaald moment wist ik: ik praat tegen Jezus. Mijn eigen ouders hebben mijn keuzes altijd gerespecteerd. Maar ze konden mij geen vertrouwen in mijzelf geven. Dat heeft God de Vader gedaan. Stap voor stap ontving ik Zijn liefde tot de basis was gelegd waardoor voor mij voor altijd vast staat: ik ben Zijn geliefde kind, precies zoals ik ben.”

Uw wil geschiedde

“Eenmaal betrokken bij Chemin Neuf, bleef in gedachten en woorden terugkomen dat ik zuster moest worden. In de eerste instantie vocht ik tegen het idee: ik wilde een ‘gewoon’ leven met man en kinderen. Toch besloot ik het onderwerp te beschouwen als de vraag van mijn leven. Ik  gaf mezelf een jaar de tijd om erover na te denken. En gaandeweg, in kleine stapjes, groeide het uit tot een verlangen. Oók tot het celibataire leven. Tijdens een retraiteweekend, nota bene met stellen die zich voorbereidden op een huwelijk, zei ik hardop: ‘Heer, U bent het voor mij, ik blijf alleen voor U.’ God laat me hierin niet in de steek. Natuurlijk is er weleens strijd, maar ik twijfel nooit aan de keuze die ik heb gemaakt.”

Geef ons heden ons dagelijks brood

“God geeft mij adem voor vandaag. De verleiding is groot om bezig te zijn met het verleden, of met de toekomst. Tijdens een gebed kunnen je gedachten alle kanten opschieten. Naar alle lijstjes die je nog wilt afwerken bijvoorbeeld. Maar ik probeer telkens te zeggen: ‘God, op dit moment ben ik met U! Dit is wat ik nu ontvang.’ God geeft ons de tijd, ik wil die met Hem beleven. Stel dat ik door mijn eigen planning geen oog heb voor een zuster die hulp nodig heeft?”

Vergeef ons onze schulden

“Ik zie het als genade dat ik weet dat ik zondig ben. Ik ben Gods geliefde dochter, maar ook diep zondig. En ik weet bovendien: ik zal altijd slechte dingen blijven doen, maar Hij vergeeft me. Dankzij dit besef kan ik telkens weer opruimen wat tussen God en mij instaat. Zonder dat ik mij hoef te rechtvaardigen. Ik kan gewoon zeggen: ‘Ik heb het verkeerd gedaan.’ Maar Jezus heeft mijn schuld op zich genomen. Punt. Wat een genade! Het besef van mijn eigen zonde, helpt me ook in relaties met anderen. Ik heb geleerd om me te verzoenen, om zonder veroordeling aan te kunnen geven dat iemand mij pijn heeft gedaan, of om zelf ‘sorry’ te zeggen. Ik kan ontvangen, zonder te oordelen. We hoeven niet te lijden onder een schuldgevoel. Schuld komt niet van God. Hij is barmhartig.”

Tot in eeuwigheid

“Vroeger woonde ik in Parijs. Dus de aanslag daar greep me aan. Ik was bang en het hield me bezig, zelfs in mijn slaap. De Heer liet me zien dat ik niet zozeer bang was voor de dood, maar voor de pijn die eraan vooraf kan gaan. En voor het martelaarschap. Misschien is het martelaarschap inderdaad onze toekomst, maar ik moet blijven proclameren: dat weet alleen God. De hemel is ons perspectief, tot aan het einde is de Heer trouw.”

Terug in de auto denk ik nog lang na over zuster Stéphanie. Ik zie bij haar de overgave aan Jezus, die een vrede geeft ook als het leven niet mooi is. Tegelijkertijd is er haar worsteling met die overgave, omdat het echt wat kost, waardoor haar woorden dichtbij komen en herkenbaar zijn. Ik ga een stukje rijker naar huis. 

Jezus leerde ons bidden met de woorden van het ‘Onze Vader’. Hoe kleurt iedereen dit gebed? Minella ontmoet spraakmakende vrouwen en loopt even met hen mee op hun plekje in deze wereld. Aan de hand van de regels uit het ‘Onze Vader’ voert ze een gesprek over: geloof, liefde, schuld en de ‘hemel op aarde’.
Deze bijdrage verscheen in mei 2017 in de rubriek Minella Meets in Eva.