Eva Logo
15 oktober 2021 in Duurzaam leven

Micha Zondag 2021: Hoe kunnen we genieten van genoeg?

Zondag 17 oktober is het Micha Zondag: een dag waarop kerken in Nederland stilstaan bij onrecht. Ieder jaar wordt deze dag georganiseerd door Stichting Micha Nederland, met daarbij een passend thema. Dit jaar is dat ‘Genieten van Genoeg’. Harmen Niemeijer is coördinator van de organisatie en vertelt aan Eva over het belang van deze dag en hoe wij met z’n allen bewuster kunnen gaan genieten van genoeg.

Micha Nederland komt op voor gerechtigheid en strijdt tegen allerlei vormen van onrecht. Harmen: “We geloven dat dat de Bijbelse boodschap is. We willen christenen verbinden en inspireren om daarmee aan de slag te gaan, om oog te hebben voor mens en natuur. Dat is waarvoor wij op aard zijn. Onze visie is geïnspireerd op Micha 6 vers 8.”

‘Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God.’

(Micha 6:8)

Genieten van Genoeg

Het thema van 2021, ‘Genieten van genoeg’, gaat over ons consumptiegedrag. “Ons doel van dit thema is dat je even wordt stilgezet, want er zijn zoveel dingen waar je eigenlijk helemaal niet bij stilstaat,” licht Harmen toe. “Kijk bijvoorbeeld naar de ‘1+1 gratis’-acties in de supermarkten. Vrijwel altijd neem je dat extra product dan toch mee, terwijl je het vaak eigenlijk helemaal niet nodig hebt. Ik denk dat dat heel typerend is voor ons, maar we hebben niet meer door wat de impact van ons koopgedrag is op mens en planeet. We hebben een systeem opgetuigd waarin we het onderste uit de kan willen halen en waarmee we niet kunnen genieten van genoeg, maar alleen maar meer willen. Dat zie je terug in de consumptie, de kledingindustrie en eigenlijk overal.

Op Micha Zondag willen we daar aandacht voor vragen en dit bespreekbaar maken. Ieder jaar wordt er een ander thema gekozen, dat gaat over sociale of ecologische gerechtigheid. Dit jaar hebben we voor een overkoepelend thema gekozen, omdat deze dag namelijk precies op de Wereldarmoededag valt. En bij armoede zijn sociale en ecologische gerechtigheid met elkaar verweven.”

De Bijbel

Harmen verwijst bij ‘Genieten van Genoeg’ naar de Bijbel, waarin het vaak gaat over bezittingen en hoe je daarmee om moet gaan. “In de Bijbel lees je over hoe je jezelf moet verhouden tot je bezit en ook dat je jezelf niet altijd hoeft te verrijken. Ik denk dat dat een mooi onderwerp is om het in de kerk over te hebben. Dat is ook de reden dat we Micha Zondag organiseren, zodat er in ieder geval een keer per jaar ruimte is om te praten over dit soort problematiek.”

Samen met 24 partnerorganisaties heeft Micha Nederland een pakket samengesteld waarmee kerken ‘Genieten van Genoeg’ bespreekbaar kunnen maken. De tekst die bij het thema hoort en waarmee kerken aan de slag kunnen gaan, komt uit Leviticus:

Wanneer je de graanoogst binnenhaalt, oogst dan niet tot aan de rand van de akker en raap wat blijft liggen niet bijeen. En wanneer je bij de wijnoogst druiven plukt, loop dan niet alles nog eens na en raap niet bijeen wat op de grond is gevallen, maar laat het liggen voor de armen en de vreemdelingen. Ik ben de HEER, jullie God.’

(Leviticus 19:9-10)

In gesprek gaan

“Wij geloven dat verandering niet gaat gebeuren doordat ik jou vanuit een organisatie op afstand ga vertellen dat je moet genieten van genoeg. Wij willen juist dat mensen, het liefst in een zo lokaal mogelijke context, zelf aan de slag gaan met dit thema. Op het moment dat je het als kerk samen gaat hebben over hoe we dit mee kunnen nemen in ons geloof, dan heeft dat veel meer impact. Met het materiaal dat we aanbieden geven we handvatten om hier gesprekken over te voeren. In veel kerken komt Micha Zondag al een aantal jaren terug. Ze weten de weg naar ons te vinden. Wij faciliteren het, maar de kracht is dat het in de kerken zelf gebeurt.”

Het hele jaar door is Micha Nederland actief bezig met onrecht bestrijden. “Onlangs onderschreven we een brief aan de PKN, waarin we hen hebben opgeroepen om zich veel meer uit te spreken over de klimaatproblematiek. We vinden dat de kerk daarin echt een standpunt moet innemen. Ik denk dat we het heel spannend vinden om elkaar hierop aan te spreken en te schuren, dat vind ik namelijk ook als ik er in mijn omgeving over spreek, maar ik denk wel dat het goed is. Niet zozeer dat je mensen veroordeelt, maar meer dat je vragen stelt als: Hoe zou je willen leven? Waar draait het om? Wat willen we doen? Al helemaal als je de aarde langzaam kapot ziet gaan door ons consumptiegedrag, dan vind ik het belangrijk dat er in kerken hierbij wordt stilgestaan.”

Tips voor duurzamer leven

Toch is genieten van genoeg en duurzaam leven vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Daarom heeft Harmen een paar tips. “Zelf koop ik bijvoorbeeld geen eerstehands kleding meer. Ieder jaar worden er voor iedereen op de hele wereld tien stuks kleding gemaakt, dus er is gewoon kleding in overvloed. Daarom ga ik altijd op zoek naar tweedehands winkels. Als je iets koopt kun je jezelf afvragen of het ook op een andere manier kan: tweedehands of op een duurzamere manier. En durf jezelf de vraag te stellen: Heb ik dit echt nodig? Of eigenlijk niet, maar doe ik het omdat ik vind dat ik dit heb verdiend omdat ik hard heb gewerkt? En tuurlijk is het niet erg als je de afweging maakt om het een keer te doen of als je het überhaupt gewoon doet, maar er bewust bij stilstaan vind ik altijd wel een heel mooie stap. Om bewuster om te gaan met duurzaam leven hebben we een op onze site elf challenges staan, die daarbij helpen.”

  1. Eet een week geen vlees.
  2. Gooi een week geen eten weg.
  3. Eet deze week alleen seizoensproducten.
  4. Koop een week je boodschappen zonder verpakking of in een herbruikbare verpakking. 
  5. Pak deze week de fiets in plaats van de auto.
  6. Eet een week geen kaas op brood.
  7. Pak deze week elke dag een stuk zwerfafval op.
  8. Douche deze week maximaal vijf minuten per keer.
  9. Was deze week op hooguit 30°C graden.
  10. Koop deze week zo weinig mogelijk artikelen waar palmolie in zit.
  11. Zet voor een week je verwarming een graad lager.

Elly Zuiderveld

Ook voor de kinderen heeft Micha Nederland wat leuks bedacht. Zo bieden ze het kinderboek Kleur je wereld groen aan, waarin kinderen spelenderwijs leren over Gods schepping en duurzaamheid. In het boek staan weetjes, spelletjes en experimenten. Daarnaast heeft Elly Zuiderveld in samenwerking met Gera van den Berg een nummer geschreven over het thema van dit jaar. De pianopartij is te downloaden via deze website. Beluister het  lied hieronder.