Icon--npo Icon--EO Icon--eva Icon--eva-slogan Icon--comment Icon--audio Icon--mail Icon--video Icon--image Icon--search Icon--pinterestCircle Icon--facebook Icon--facebookCircle Icon--twitter Icon--snapchat Icon--instagram Icon--clip Icon--whatsapp Icon--pinterest Icon--youtube Eva Logo
Imperfecties
1 mei 2019 in Lijf & leven

Je imperfecties omarmen? Dit helpt!

Wat kunnen we ons ongelofelijk bezighouden met streven naar perfectie. We willen perfecte kinderen, perfecte verjaardagsfeesten, een perfect lichaam. We willen soms zelfs een perfecte christen zijn. Waar komt deze drang naar perfectie vandaan? En hoe kom je eraf? Michelle van Dusseldorp legt uit.

Drang naar perfectie

Ik vermoed dat de hang naar perfectie en volkomenheid voortkomt uit het feit dat wij oorspronkelijk voor een andere wereld geschapen waren. De wereld van vóór de zondeval, waar perfectie de norm was. Er is immers iets in schoonheid (van de natuur, van kunst, van muziek, van relaties) wat ons als mensen diep raakt. Een snaar in onze ziel staat klaar om te vibreren. Wanneer die snaar – die afgestemd is op perfectie – vibreert, geeft dit ons een gevoel van vreugde. Een innerlijke beleving die roept: “De wereld is zoals het hoort te zijn en ik ben daar welkom en veilig.” 


Groeien naar volwassenheid

Het is daarom niet gek dat wij naar perfectie verlangen. Wij maken onszelf wél gek wanneer wij perfectie van de wereld en onszelf eisen en proberen het in eigen kracht voor elkaar te krijgen. Perfectie komt namelijk voort uit God en hoort thuis in een wereld waarin Hij koning is. In déze wereld, die gevallen is, zullen wij die perfectie nooit helemaal bereiken. En dat hebben wij te accepteren, willen wij groeien naar volwassenheid.

Leanne Payne zegt in haar boek Herstel van identiteit door genezend gebed dat een gebrek aan zelfacceptatie onder christenen een van de grootste barrières is tot het ontvangen van Gods liefde en genezing. Zij legt uit dat wij nooit tot emotionele en geestelijke volwassenheid kunnen groeien zolang er in bepaalde gebieden in ons leven zelfafwijzing is. Alleen, het zit soms zo ingebakken en de gedachten van zelfkritiek voelen zo eigen. 

‘Angst voor afwijzing verdwijnt alleen wanneer wij onszelf niet meer afwijzen’

Mensen zijn in essentie relationele wezens, die innerlijk geprogrammeerd zijn om zichzelf gespiegeld te zien in de ogen van anderen. De ontwikkeling van onze identiteit berust op de miljoenen interacties met hechtingsfiguren tijdens de eerste levensjaren. Simpel gezegd: wij verinnerlijken de manier waarop de mensen die voor ons zorgen naar ons kijken en hoe ze met ons omgaan. Helaas gaat dat niet altijd goed!

Onvoorwaardelijke liefde

In de perfecte wereld waarvoor wij gemaakt zijn, zou elk kind opgroeien in de veiligheid van een liefdevolle relatie. Met een vader en moeder die onvoorwaardelijk van elkaar houden en die altijd emotioneel voor elkaar beschikbaar zijn. Die met liefdevolle ogen naar elkaar en naar hun kind kijken. In deze wereld ontvang je als kind onvoorwaardelijke acceptatie. 

‘Naast liefdevolle blikken zijn er ook blikken van afkeuring en minachting’

Helaas is deze ideale wereld niet meer tot onze beschikking. Onze wereld is gevallen, zondig en gebroken. Wij worden grootgebracht door ouders die in het beste scenario soms moeite ervaren om elkaar lief te hebben en in het ergste scenario geen (liefdevolle) relatie meer met elkaar kunnen onderhouden. Onze ouders hebben ook problemen met zelfacceptatie. En het lukt hen daarom ook niet altijd om hun kinderen volledig te accepteren. Er is niet alleen maar onvoorwaardelijke liefde in hun ogen. Naast liefdevolle blikken zijn er ook blikken van afkeuring, kritiek, (emotionele) afwezigheid, walging en afkeer, frustratie, ongeduld, vergelijking, angst, minachting, boosheid en wanhoop. 

Goede basis

Als wij gezegend zijn met een gezond en realistisch zelfbeeld, hebben wij ook een hoge mate van zelfwaardering. Dit betekent dat wij ook zelfvertrouwen hebben, en dat vormt de basis waarop innerlijke zekerheid rust. Vanuit deze goede basis zijn wij in staat om risico’s te nemen, nieuwe dingen te leren, tegenslagen en faalmomenten te incasseren, zonder te denken dat wij inherent slecht zijn, niet deugen en tot niets in staat zijn. Deze basis hebben wij ook nodig om imperfectie in onszelf en anderen te incasseren, te relativeren en zelfs te omarmen. Gebrek aan zelfacceptatie heeft daarom een directe link met de neiging tot perfectionisme. 

 

Vrij van perfectionisme

Ben ik goed genoeg? Ben ik mooi genoeg? Mag ik erbij horen? Ben ik van waarde? Doe ik ertoe? Ben ik goed zoals ik ben? Ben ik iemand die liefde verdient? Dit zijn vragen die vaak herhaald worden, diep in onze ziel. Wij zijn ons er zelf niet van bewust. Ze klinken namelijk als een soort achtergrondruis, een altijd aanwezige basisangst en onzekerheid. Het is deze angstige basis die ons aanjaagt in onze drang naar perfectie. Wij denken dat als wij dingen perfect doen, wij goedkeuring krijgen en niet afgewezen worden. 

Smaken verschillen!

En toch zullen er altijd mensen bestaan – hoe perfect wij ook zijn – die ons zullen afwijzen. Smaken verschillen nu eenmaal. Angst voor afwijzing verdwijnt alleen wanneer wij onszelf niet meer afwijzen. Willen wij perfectie bereiken, dan moeten wij eerst onze eigen imperfecties omarmen.  Dit proces begint altijd met bewustwording. In het kader volgen enkele tips om dit proces in gang te zetten.

Je imperfecties omarmen in drie stappen

Stap 1: Reflectie
Maak een lijst van de gebieden in je leven waarbij je merkt dat je de neiging hebt om perfectionistisch te zijn. Kies een gebied uit en onderzoek de aspecten waarin je vindt dat je wél goed genoeg presteert of waar je goed genoeg in bent. Schrijf deze op een één kolom. In een andere kolom schrijf op de aspecten waarin je vindt dat je tekortschiet. 

Stap 2: Deel je bevindingen
Deel deze analyse met iemand die je goed kent en bij wie je veilig voelt. Luister naar wat zij of hij hierover te zeggen heeft. Ga samen met deze persoon kijken hoe je je tekortkomingen op deze gebieden kan accepteren. Spreek voor een moment in de toekomst af om er nog een keer naar te kijken en je groei waar te nemen. Het is natuurlijk heel leuk als dit oefening wederkerig plaats kan vinden.

Stap 3: Bewuste blootstelling
Kies een punt uit de lijst en laat dat bewust na (of kies er bewust voor om het juist te doen). Bijvoorbeeld, als het om je lichaam gaat: draag iets bewust dat het lichaamsdeel juist accentueert. Ruim NIET op voordat je schoonmoeder op bezoek komt. Vertel iemand in je leven dat je iets niet kunt, of daar niet goed in bent. 

 

Dit artikel is een verkorte versie uit een eerder verschenen magazine (Eva 4, 2015).

Lees ook: Pleidooi voor een imperfect leven: durf te falen!