Eva Logo
Behind the blood
21 juli 2020 in Hoofd & hart

Behind the blood: docu over gevaarlijkste land ter wereld

Behind the blood is een documentaire over een van de gevaarlijkste landen ter wereld: Honduras. Als kijker volg je het leven van een pastor, een journalist en een huurmoordenaar. Regisseur Loretta van der Horst: “Pastor Daniel Pacheco heeft vanuit zijn geloof de wil om in Honduras een verschil te maken en elk mensenleven te redden. Het maakt niet uit wie, al is het een moordenaar die tientallen doden op zijn naam heeft staan.”

Loretta heeft een Nederlandse vader en een Puerto Ricaanse moeder. Ze is geboren in Honduras, maar opgegroeid in Nederland. “In 2013 werd Honduras tot gevaarlijkste land ter wereld uitgeroepen. Datzelfde jaar maakte ik een reportage in Honduras. Ik kwam oog in oog te staan met bendeleden en de president van destijds. Ik zag hoe het geweld en corruptie in elkaar stak en wilde daar meer over weten. De reportage van tien minuten ging voor mijn gevoel niet de diepte in die ik wilde. Daarom begon ik daarna aan de documentaire Behind te Blood.”

'In Honduras weet je niet wie je voor je hebt'

“In de film volg ik pastor Daniel die allerlei onderwijs- en sportprojecten voor kinderen organiseert, om te voorkomen dat ze zich bij een bende aansluiten. Ook bemiddelt de pastor tussen bendeleden, waarmee hij mensenlevens redt. Daarnaast volg ik journalist Orlin Castro en huurmoordenaar Matathan die elk op hun manier betrokken zijn bij het geweld van dit land. Honduras heeft een systeem dat vol zit met corruptie. Huurmoordenaars kunnen door iedereen worden ingehuurd, van de burgemeester die het gemunt heeft op een andere hoge pief tot de man op de hoek die jaloers is op zijn vrouw. Zelfs militairen staan erom bekend banden te hebben met bendeleden. Door de hoeveelheid moorden is iedereen direct of indirect betrokken bij het geweld. Iedereen kent namelijk wel iemand die is aangevallen of vermoord. In Honduras weet je daardoor niet wie je voor je hebt.” 

Spannend moment

Voor Behind the Blood reisde Loretta vooral veel met cameraman Fernando Barrientos en een lokale chauffeur. “Fernando ken ik al heel lang, we hebben een goede klik en dat is ontzettend fijn. De lokale chauffeur was iemand die ik van tevoren - door goede research te doen - had uitgekozen. Het moest echt iemand zijn die de buurt goed kent en ervaring heeft met gevaarlijke situaties, zodat we ons veilig voelden in de auto. Toch was er één spannend moment waarop ik enorm bang was.”

 “Journalist Orlin zat achter het stuur in de auto en Fernando ernaast. Ik zat links achterin, naast mij zat vrij onverwacht een cameraman van Orlin en daarnaast mijn eigen chauffeur. Mijn chauffeur zei dat ik een WhatsApp-bericht binnenkreeg. Ik zag dat hij me zelf een bericht had gestuurd, waarin stond dat de cameraman tussen ons in de bendes aan het informeren was dat wij in hun buurt reden in een rode auto en vreemde vragen stelden. Het was elf uur ’s avonds, pikdonker en we reden door een enge buurt. Ik kapte zo snel mogelijk het interview af en zette Orlin en zijn cameraman af. Mijn eigen chauffeur ging achter het stuur zitten en reed keihard weg, alsof zijn leven ervan afhing, dat was ook zo. In het hotel moest ik echt even bijkomen. Ik heb er wel van geleerd en zou niet snel weer met iemand in de auto belanden naar wie ik geen research heb gedaan.“

Het geloof

Van tevoren had Loretta niet gedacht dat het geloof zo’n grote rol zou spelen in de documentaire. “De pastor heeft vanuit zijn geloof de wil om elk mensenleven te redden. Het maakt niet uit wie, al is het een moordenaar die tientallen doden op zijn naam heeft staan. Volgens hem is ook dát leven het waard om gered te worden. Honduras is een enorm gelovig land en het geloof is een bindende factor tussen de pastor en bendeleden. De pastor was echt een ingang van de buurt, iedereen kent hem en weet wat hij doet. Zo kent hij huurmoordenaar Matathan al van jongs af aan en stelde hij me aan hem voor. Matathan zei dat hij wil veranderen en een meer godvruchtig leven wil leiden, maar dat is heel tegenstrijdig met de achteloze manier waarop hij over individuele moorden sprak.”

'De pastor wil zich niet afsluiten voor problemen buiten de kerk'

“Met zoveel geweld om je heen, kan ik me voorstellen dat mensen iets zoeken om houvast te hebben. Hoop. Die vinden ze in het geloof. Op elke straathoek vind je een kerk. Wat ik het meest interessant vind aan de pastor is dat hij zich niet beperkt tot de kerk. Hij gaat de straat op en bevindt zich tussen de mensen en te midden van het conflict. In de film zegt hij ook dat hij zich niet wil afsluiten voor de problemen buiten de kerk, hij wil daar juist iets aan doen. Dat durft verder niemand, dat is wat hem controversieel en uniek maakt in Honduras.”

Man van God

“Als een bendelid aan de pastor vertelt dat hij iemand moet laten vermoorden, dan zegt de pastor soms: ‘Geef hem aan mij. Ik breng hem naar een veilige plek en dan hoef je hem nooit meer te zien.’ Of hij sluit een deal met ze. Dit werkt niet altijd. De pastor moet echt zijn momenten uitkiezen, wanneer hij aanvoelt dat hij deze deal kan maken. Hij heeft die radar, dat inzicht van ‘oké, de dood van dit bendelid staat vast’ of ‘ik kan er iets aan doen’. Het gevaar is dat de autoriteiten dit opmerken en hem als een bendelid gaan zien omdat hij voor ze opkomt. Dit wil de pastor ten allen tijden voorkomen, daarom vindt hij het zo belangrijk om regelmatig met de lokale politie te praten, om die banden warm te houden. Zo weten de autoriteiten dat de pastor neutraal is. Een man van God, geen bendeleider.”

'Ik zie nu hoe de pastor met het geloof een positief verschil kan maken' 

Het geloof speelt in het leven van Loretta zelf geen rol. “Mijn ouders zijn christelijk opgevoed, maar het geloof hebben zij niet zo zeer aan mij doorgegeven. Ik ben agnost. Maar door deze documentaire merkte ik dat er maar heel weinig personen zijn die dicht bij bendeleden kunnen komen. Het geloof is daarin een belangrijke facilitator. Ik heb veel respect gekregen voor de pastor. Ik zie nu echt concreet wat hij met geloof kan bereiken en hoe hij daarmee een positief verschil kan maken.”

behind the blood

De situatie nu in Honduras

Vanavond om 22.45uur is de EO-documentaire Behind the Blood te zien op NPO 2. In november 2019 ging de film al in première en ondertussen kwam Corona ook in Honduras om de hoek kijken. Loretta heeft onlangs met de pastor gesproken. “Orlin doet nog steeds zijn werk als journalist, maar maakt zich druk om de huidige situatie. Een paar weken geleden is een collega van hem doodgeschoten die zich verkiesbaar wilde stellen. Ik maak me elke dag zorgen om Orlin, hij heeft al zoveel collega’s verloren... Huurmoordenaar Matathan zit nog steeds in de gevangenis. Van de pastor hoorde ik dat hij daar preekt. En in Honduras zelf is het een benarde situatie. Niet alleen is het een chaos op hoger niveau, omdat het geld dat bedoeld is voor ziekenhuizen heel ergens anders belandt. Ook mensen die van beroepen leven die de straat nodig hebben, zoals straatverkopers, zijn economisch zwaar getroffen. Het verdienmodel van de bendes is om kleine ondernemingen af te persen. Als mensen hun afperser (de bende) niet kunnen betalen is het waarschijnlijk dat de desbetreffende bende hen vermoord. Er vertrekken dus nog regelmatig groepen vluchtelingen uit Honduras en hopen in karavanen de VS te bereiken."

“De pastor doet er alles aan om te voorkomen dat de bendeleden hun honger afreageren op andere buurtbewoners. Zo geeft hij ze voedsel. Ook organiseert hij onderwijs-, sport- en religieuze projecten voor kinderen.” Op de website van Behind the Blood lees je hoe jij de pastor kunt helpen om verschil te blijven maken.