De seksuele ontwikkeling van jongeren vindt steeds meer online plaats. Dat kan leuk en spannend zijn, maar heeft ook een keerzijde. Eén op de twee jongeren tussen de 12 en 25 jaar krijgt te maken met sextortion: een vorm van seksueel misbruik waarbij iemand onder druk wordt gezet met intieme beelden. Presentator Jojanneke van den Berge onderzoekt in de EO-serie Jojanneke en de sextortiontapes de onlinewereld van seksueel misbruik.

Verdriet en onzekerheid

Ook Eva werd gechanteerd met naaktbeelden. Op 15-jarige leeftijd komt ze erachter dat ze op meisjes valt. Ze is blij als ze haar eerste vriendinnetje krijgt, maar die relatie loopt snel stuk. In een periode van verdriet en onzekerheid wordt ze via Snapchat toegevoegd door iemand met de naam Emma. “Ik dacht een leuke nieuwe vriendin en geloofde dat Emma écht een meisje was.” Maar na een paar dagen verandert de toon en vraagt Emma of Eva naaktfoto’s kan sturen. Eva wil dit niet, maar wordt toch overgehaald. Dan begint de dreiging. ‘Als je dit niet stuurt, ga ik je foto’s naar je vrienden en familie sturen of gooi ik ze op internet’, krijgt Eva te horen. “Voor mij was dat heel eng. Ik kon niks doen en zat helemaal vast.”

Tekst gaat hieronder verder.

• 

  Dit is sextortion, en zó kun je je kind en jezelf ertegen beschermen

  Klik hier

Grote gevolgen

Veel slachtoffers van sextortion kampen met schaamte, angst en schuldgevoelens. Soms leidt het zelfs tot zelfdoding. De meesten doen geen aangifte, bang om veroordeeld te worden of de situatie te verergeren. Eva deed dit wél en ging nog een stap verder. In de rechtbank wil ze de verdachte in de ogen kijken en vertellen wat hij haar heeft aangedaan. “Ik wil anderen vertellen hoe het voor mij was en onder welke druk ik werd gezet. Ik kon mezelf niet meer zien zonder me vies te voelen. Tot op de dag van vandaag heb ik daar nog steeds last van.”  

In de eerste aflevering wordt ook het verhaal verteld van de 21-jarige Lars. Hij werd via sociale media benaderd door iemand die zich voordeed als een Amerikaanse student. Na het delen van intieme beelden volgde chantage. Lars raakte in paniek, zag geen uitweg meer en beëindigde zijn leven. Zijn familie deelt zijn verhaal om bewustwording te creëren en anderen te waarschuwen. “Weet dat er altijd een oplossing is, ook al voelt dat op dat moment niet zo. Dat heeft Lars toen niet gevoeld, hij is volledig in paniek geraakt. Er is vaak een groot gevoel van schaamte. Maar praat met familie, vrienden of mensen waarmee je close bent. Zij willen je helpen.”

Praat met familie, vrienden of mensen waarmee je close bent. Zij willen je helpen.

Experiment Joy

Net zoals veel andere slachtoffers van sextortion, ontmoette Eva haar dader op Snapchat. Om te laten zien hoe daders slachtoffers benaderen, maken de programmamakers zelf een nepaccount aan op Snapchat, onder de naam Joy: een niet bestaand meisje, gegenereerd door AI. Binnen korte tijd stromen de gesprekken binnen en wordt duidelijk hoe snel jongeren in de val kunnen lopen.

In de volgende aflevering zie je hoe Eva oog in oog staat met haar dader in de rechtbank, vertelt Leontien hoe ze nog steeds wordt achtervolgd door haar eigen naaktbeelden en welke inzichten het digitale experiment ‘Joy’ oplevert. Alvast verder kijken? Bekijk hier alle vier de afleveringen.